Tylko niewielki procent ludzi udowadnia, że potrafi myśleć

Życie nas wszystkich toczy się pod naporem nurtu i magmy aktów myśli, ale tylko niewielki procent gatunku udowadnia, że potrafi myśleć. Heidegger nieśmiało zasugerował, że ludzkość jako taka nie wyłoniła się jeszcze z prehistorii myślenia. Ludzi naznaczonych „dojrzałością mentalną” – brak tu adekwatnego pojęcia – jest w porównaniu z ogółem bardzo niewielu. Zdolność do refleksji na rudymentarnym poziomie jest powszechna i można ją uznać za neurofizjologiczny i ewolucyjny constans. Natomiast zdolność myślenie myśli wartych myślenia – a tym bardziej sformułowania i zachowania – to już rarytas. Niewielu z nas wie jak myśleć w wymagający a tym bardziej oryginalny sposób.

G. Steiner Dziesięć możliwych przyczyn smutku myśli

Tłumaczenie: Ola i Wojciech Kubińscy.

George Steiner - Nauki Mistrzów

Wykłady George’a Steinera, składające się na „Nauki Mistrzów”, wiodą przez niezwykłą historię relacji między uczniem a nauczycielem, między mistrzem a tym, który go naśladuje. Steiner z ogromną pasją ukazuje, jak wyjątkowy jest to związek, przepełniony godnością, zaufaniem, ale i zmagający się z wieloma wyzwaniami. Podkreśla także jego zabarwiony erotyzmem, grą władzy, subtelnością odcieni charakter. Odwołuje się do najsłynniejszych relacji: Sokratesa i Platona, Chrystusa i jego uczniów, Wergiliusza i Dantego, Heloizy i Abelarda, Husserla i Heideggera, pokazując, jak kluczowe były one dla kształtowania się europejskiej kultury, myśli, duchowości.

Każdy wykład to poemat na cześć prawdziwej edukacji, która dalece wykracza poza zwykłe zdobywanie wiedzy, a oparta jest na solidnych fundamentach osobistej relacji i wzajemnego zaangażowania. Steiner wydaje się przekonywać, iż wyłącznie taka forma nauczania może być źródłem bogactwa kultury. Jest także darem – ale niestety darem zanikającym, jak konstatuje ze smutkiem.

Bernadeta Prandzioch

recenzja z czasopisma Reflektor 03.12

Dobry nauczyciel, ale mało publikacji ...

„«Dobry nauczyciel, ale mało publikacji», tak brzmi dowcip wyjaśniający, dlaczego Jezus z Nazaretu nie znalazłby zatrudnienia na Harvardzie, ale jego przesłanką jest znamienny fakt: ani Sokrates, ani Jezus nie spisywali swych nauk ani nie kazali ich spisywać. U Platona tylko dwa razy Mistrz sięga po tekst, w żadnym z nich nie jest jego autorem.

Charakterystyczny wyjątek przynosi Ewangelia według św. Jana. Faryzeusze pytają Jezusa, jak postąpić z kobietą schwytaną na cudzołóstwie. «A Jezus pochyliwszy się, pisał coś palcem na ziemi». Powtórzy to, udzieliwszy pamiętnej odpowiedzi: «Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem. » Nie wiemy, co pisał i w jakim języku.”

Steiner George, "Nauki Mistrzów"

Tłumaczenie: Łoziński Jerzy