sobota, 21 listopada 2026

Alfa, beta, sigma

 


Na pewno (chyba) każdy zetknął się z określeniem „samiec alfa”. Jest to osobnik, który pragnie dominować nad innymi, dąży do władzy, chce być liderem, jest pewny siebie. Niekiedy jest agresywny, może poniżać innych. Traktuje życie jako grę o status.

W odróżnieniu od niego „beta” akceptuje swoją pozycję, nie dąży do przywództwa, raczej do współpracy niż dominacji. Unika konfliktów, nie narzuca swej woli  innym, brak mu asertywności. Ma wysoką potrzebę akceptacji. Jest na ogół lojalny i przewidywalny.

Natomiast „sigma” nie kwalifikuje się do żadnej z powyższych grup. Jest niezależna, samowystarczalna. Nie zabiega o akceptację grupy ani o formalną pozycję lidera. Unika pustych interakcji, nic nie wnoszących rozmów, woli mieć małą liczbę ale za to wartościowych relacji. Często wybiera samotność.

Nie walczy o bycie „alfą” ale też nie podporządkowuje się innym jak „beta” – idzie własną drogą.

Często „sigma” opisywana jest jako „samotny wilk”. Może odnosić sukcesy zawodowe, ale nie zależy mu na poklasku, nie gra w politykę biurową. Działa według własnych zasad i standardów, a nie po to, by zaimponować innym. Ceni wolność, ignoruje hierarchie, preferuje styl życia oparty na autonomii,

Nie zabiega o bycie lubianym, nie gra w gry statusowe i nie konkuruje o pozycję w stadzie. Często wydaje się obojętny lub nawet arogancki, choć zwykle nie jest agresywny. Ma z reguły skłonności do introwersji.

Potrafi funkcjonować w społeczeństwie, ale nie uzależnia od niego swojego poczucia wartości.

Potrafi wejść w rolę lidera, gdy sytuacja tego wymaga, ale równie dobrze może stać z boku. Nie potrzebuje tytułu ani formalnej władzy.

Należy podkreślić, że powyższa klasyfikacja nie jest naukowa, lecz oparta na internetowych dywagacjach, jest konstrukcją socjalną.

W rzeczywistości większość mężczyzn łączy cechy różnych typów w zależności od sytuacji, grupy i etapu życia. Ktoś może być betą w pracy, a alfą w gronie przyjaciół albo w domu.

Typowe przykłady „sigm” to Keanu Reeves, Clint Eastwood, Elon Musk.

Skompilował Gajowy Marucha
https://marucha.wordpress.com/
***

ignoruje hierarchie, ...Potrafi funkcjonować w społeczeństwie

By dobrze funkcjonować w społeczeństwie nie  należy raczej ignorować hierarchii. Poszczególne hierarchie mogą być mniej lub bardziej uzasadnione, ich główną funkcją jest stabilizacja relacji międzyludzkich. Jako taka, jest to pewna zewnętrzna struktura. Budddyjski mnich może nie mieć zbyt wysokiego zdania o znacznie starszym mnichu, ale jeżeli będzie to okazywał bezpośrednio, będzie łamał podstawowe zasady współżycia monastycznego.

Wartość danej jednostki a jej pozycja społeczna, to zupełnie różne sprawy, choć oczywiście istnieją jednostki które przypisują sobie zasługi tylko z racji swej pozycji w hierarchii społecznej.

O przestrzeganiu norm społecznych

Do tej dyskusji będziemy potrzebować następujących décor: a) drzwi z napisem WEJŚCIE b) drzwi z napisem WYJŚCIE i c) Establishment. By osiągnąć spokój musimy przejść przez cztery etapy. W pierwszym jesteśmy wychowywani jako angielscy dżentelmeni (czy mutatis mutandis dla innych czasów i miejsc) w Establishmencie i przez Establishment. Uczy się nas całkiem jasno, że jest właściwym i odpowiednim wchodzić przez drzwi z napisem WEJŚCIE i wychodzić przez drzwi z napisem WYJŚCIE. Ale czasami zdarza się tak, że doroślejemy i zadajemy sobie pytanie: „Dlaczego jest moim obowiązkiem wchodzić przez drzwi z napisem WEJŚCIE i wychodzić przez drzwi z napisem WYJŚCIE?” I oczywiście nikt nie może nam dać przekonującej odpowiedzi i Establishment zbywa nas groźbami czy zastraszając i próbuje nas ożenić z jakąś rozsądną dziewczyną. Jeżeli na przekór temu, będziemy się upierać, stajemy się Gniewnym Młodym Człowiekiem, co jest drugim etapem. Stawiamy sobie za punkt honoru wchodzenie przez drzwi z napisem WYJŚCIE i wychodzenie przez drzwi z napisem WEJŚCIE. Ten drugi etap ma jednak bardzo niestałe ekwilibrum ponieważ jak tylko zostajemy Gniewnym Młodym Człowiekiem, Establishment rezygnuje z nas, traktując jako daremny trud i przestaje się do nas wtrącać. W konsekwencji nie mamy o co być zagniewani i możemy się ożenić z tą rozsądną dziewczyną i skończyć jako coś wybitnie nudnego jak Minister Gabinetu, Dyrektor Kompanii czy Szaf Partii Komunistycznej. Możemy jednakże odkryć, że są pieniądze w byciu GMC i kultywować to profesjonalnie. To ciężka praca, gdyż musimy zawsze być w kontakcie z obecną opinią ażeby wiedzieć na co powinniśmy być zagniewani. Gdy się tego trzymać, doprowadza to do Literackiej Nagrody Nobla (cf Camus) lub ostatecznie, Establishment czy nie Establishment, możemy dojść do wniosku, że istniejemy, i że nie ma na to powodów i coś trzeba z tym zrobić.

Tu mamy trzeci etap gdzie nie dba się ani trochę co inni ludzie, (Establishment, Opinia Publiczna, etc) myślą czy mówią, ale dba o stan własnego umysłu. To prawdopodobnie szczyt europejskiej mądrości, grecka ataraksja, co jest najlepiej egzemplifikowane przez Sokratesa. I tutaj wchodzisz i wychodzisz przez drzwi które są najbliżej. Ale niebezpieczeństwo tego jest takie, że Establishment jest skłonny obrazić się za bycie publicznie ignorowanym (nie ma nic przeciw GMC – ale nie może znieść obojętności) i skazać cię na śmierć tak jak to zrobił z Sokratesem. I tak w końcu mamy to co było nauczane przez Buddę i prawdopodobnie nikogo innego – czwarty etap. A to arana. Tu myślimy: „Są te drzwi z napisami WEJŚCIE i WYJŚCIE i nie ma najmniejszej dla mnie różnicy przez które wchodzę i wychodzę; ale jeżeli zostanie zauważone, że nie przykładam do tego wagi, ci którzy myślą, że jest to ważne, mogą sprawić mi kłopoty i to będzie dla mnie zakłóceniem i będzie mi przeszkadzało w pracy, zatem, gdy nieobecne są inne czynniki, będę wchodził przez drzwi z napisem WEJŚCIE i wychodził przez drzwi z napisem WYJŚCIE i przejdę niezauważony i niezakłopotany”. I tak myślę, że Budda tak zorganizował sprawy Vinayi, że Sangha jest wysoce szanowanym ciałem ludzi, którzy stracili zainteresowanie w byciu szanowanymi.

https://varapanyo-2.blogspot.com/2013/01/establishment.html

Katastrofa klimatyczna z powodu globalnego ocieplenia? – Lenin zaprzecza mistyfikacji.

 




W miejscu najbardziej oddalonym od wybrzeża Antarktydy, z lodu wyłania się głowa: Władimir Ilicz Lenin, umieszczony 14 grudnia 1958 roku na drewnianym dachu, spogląda w stronę Moskwy.

Śnieg, który już dawno pochłonął znajdującą się poniżej chatę, wciąż pada: około 10 centymetrów rocznie, od 50 lat, co daje w sumie około pięciu metrów śniegu z czasem ulegając zagęszczeniu.

Ta niesamowita historia jest w pewnym sensie „pomylona”, ponieważ program ratowania klimatu, mający na celu przebudowę połowy światowej gospodarki, powinien był najpierw sprawić, by padało mniej śniegu, podczas gdy stopniowe gromadzenie się śniegu wokół owego zaimprowizowanego pomnika świadczy o czymś zupełnie przeciwnym.

Zdjęcie zamieszczone na początku wpisu pochodzi z roku 2008 i zostało wykonane przez ekspedycję amerykańską: w tamtym czasie, drewniana chatka była całkowicie przykryta śniegiem, a popiersie wystawało z pokrywy śnieżnej o grubości 1,5 metra. Natomiast kilka lat temu, sytuacja wyglądała tak, jak poniżej:

Proces ten przebiega powoli, ponieważ świeży śnieg ma gęstość wynoszącą od 50 do 150 kilogramów na metr sześcienny, podczas gdy śnieg znajdujący się poniżej ma gęstość od 400 do 500 kilogramów, co oznacza, że przy tej samej masie, objętość zmniejsza się trzy- do cztero-krotnie. Powierzchnia pokryta śniegiem rośnie zatem znacznie wolniej niż całkowita ilość opadów i właśnie z tego powodu schronisko powoli zapadało się na przestrzeni dziesięcioleci. Historia ta jest z pewnością ciekawa, ale sedno sprawy polega na tym, że od dawna Antarktyda dostarcza danych, które nie pasują do oficjalnej narracji klimatycznej, co potwierdzają liczne opracowania:

Już w maju 2025 r. badanie przeprowadzone przez Wei Wanga i Yunzhonga Shena w oparciu o dane z satelitów Grace wykazało odwrócenie trendu zmian masy: z -142 gigaton rocznie (2011–2020) do +107,79 gigaton rocznie w latach 2021–2023 – „Antarktyda: pokrywa lodowa znacznie się powiększa”:

W październiku 2026 r. artykuł Marlen Kolbe i współpracowników opublikowany w czasopiśmie „Communications Earth & Environment” potwierdził tę pięcioletnią tendencję: od 2020 r. pokrywa lodowa przyrastała o około 68 gigaton rocznie, przy wzroście ilości śniegu o około 200 gigaton – „Antarktyda się powiększa: badanie potwierdza wzrost masy pokrywy lodowej w ciągu pięciu lat”:

W lipcu 2026 roku na Antarktydzie odnotowano temperaturę -84,1 stopnia Celsjusza – najniższą temperaturę, jaką kiedykolwiek zarejestrowano na Ziemi od 2012 roku. O rekordach upałów mówi się, ale o rekordach mrozów już niekoniecznie:

W debacie publicznej, Antarktyda nie jest traktowana jako to, czym naprawdę jest – rozległym i zróżnicowanym kontynentem o głęboko odmiennych tendencjach regionalnych – lecz jako symbol. Symbol skazany na stopienie się.

Przez 68 lat, Biegun Południowy dostarczał niezmiennego i fizycznie weryfikowalnego kontr-przykładu: śniegu gromadzącego się rok po roku, który zasypał radziecki pomnik.

A najbardziej niezwykłe jest to, że nie są potrzebne żadne obliczenia modelowe, żadne współczynniki korekcyjne ani też tzw. „homogenizacja” szeregów pomiarowych. Wystarczy linijka przyłożona do popiersia. Grawimetria satelitów GRACE mierzy masę; grubość pokrywy śnieżnej w stosunku do tegoż popiersia to potwierdza. Oba zestawy danych wskazują na to samo, ale oba są – w najlepszym razie – wspomniane jako przypisy u dołu stron wspomnianych raportów.

Aby ocalić Lenina, należałoby więc powstrzymać zmiany klimatyczne.

Sam śnieg nie ma na ten temat żadnej opinii: nie interesują go narracje – po prostu pada.

INFO: https://ilsimplicissimus2.com/2026/11/17/catastrofe-climatica-lenin-smentisce/ (automat.)
https://babylonianempire.wordpress.com

piątek, 20 listopada 2026

Nagłe tsunami cybernetycznych „awarii”


Dlaczego awaria „ściśle tajnej” sieci komunikacyjnej miałaby trafić na pierwsze strony gazet? Gdybyś był agentem NSA, czy zgłosiłbyś, że twoje super specjalne tajne służby łącznościowe nie tylko nie działają, ale zostały wyłączone z powodu „rutynowej konserwacji”?

Dla mnie to nie ma większego sensu.



W piątek wszystkie loty w Stanach Zjednoczonych zostały uziemione na kilka godzin. FAA wskazała problem „nadmiernego zalewania” danymi „przestarzałego sprzętu”.

Poprzedniego dnia usługi cyfrowe Microsoftu – Teams i Outlook itp. – również przestały działać na całym świecie przez prawie 24 godziny. Przyczyną awarii była przestarzała technologia.

W weekend doszło również do tysięcy przerw w działaniu systemu Claude AI firmy Anthropic.

W poniedziałek usługi bankowości cyfrowej większości dużych banków uległy awarii, uniemożliwiając klientom dostęp do swoich kont przez kilka godzin. JP Morgan Chase zrzucił winę za awarię na aktualizację oprogramowania.

Dziś rano pojawiła się informacja o awarii „ściśle tajnej sieci łączności bezpieczeństwa narodowego” należącej do NSA.

Źródła CNN podały, że było to „tymczasowe pogorszenie spowodowane rutynową konserwacją”.

Rzeczniczka Białego Domu Lauren Bis powiedziała mediom:

„Nie widzimy żadnych dowodów na to, że był to cyberatak. Nie ma żadnego kryzysu ani niczego podobnego, czym Amerykanie mogliby się martwić”.

Niecałą godzinę temu usługi Apple przestały działać dla tysięcy użytkowników. Apple obwiniło o to wewnętrzną aktualizację.

Czy dostrzegamy jakiś schemat?

Teoretycznie wszystkie te awarie to zbieg okoliczności, ale czy wydaje się to prawdopodobne?

Prawdziwy cel planu prawdopodobnie ujawnia się w doniesieniach o awarii sieci NSA. Uziemione loty, zakłócenia w działaniu banków, awarie usług Microsoftu lub Apple zawsze zostaną zauważone i niemal na pewno trafią do wiadomości.

Dlaczego awaria „ściśle tajnej” sieci komunikacyjnej miałaby trafić na pierwsze strony gazet? Gdybyś był agentem NSA, czy zgłosiłbyś, że twoje super specjalne tajne służby łącznościowe nie tylko nie działają, ale zostały wyłączone z powodu „rutynowej konserwacji”?

====================

Dla mnie to nie ma większego sensu.

Po co zwracać na to uwagę, poza pogłębieniem wrażenia fali przerw i awarii cyfrowych?

Chociaż oficjalnie przyczyną tych awarii są stare technologie i aktualizacje oprogramowania, biura FBI wydają ostrzeżenia przed cyberterroryzmem i włamaniami do instytucji rządowych.

A potem mamy samego Billy’ego Gatesa, który 10 listopada w wywiadzie dla CBS powiedział, że być może będziemy musieli doświadczyć „niektórych negatywnych skutków” cyberataku, zanim ludzie będą gotowi zaakceptować zmiany:

“Bill Gates twierdzi, że gigantyczny cyberatak może być konieczny, aby ludzie poddali się “ekspertom” takim jak on i jego przyjaciele. I mówiąc to ma na sobie logo Agendy 2030.

Wydaje się to aż nazbyt oczywiste, prawda?

Rzeczniczka Białego Domu, która twierdzi, że „nie ma kryzysu”, brzmi jak elementarna psychologia odwrócona. Znacznie bardziej prawdopodobne jest, że ludzie pomyślą, że istnieje ukryty kryzys, niż gdyby krzyczała o kryzysie.

Czy to nie jest fałszywa panika, mająca na celu wzbudzenie podejrzeń opinii publicznej?

Na dodatek FEMA podjęła dziś rano decyzję o przeprowadzeniu ogólnokrajowego testu swojego systemu powiadamiania kryzysowego.

A w zeszłym tygodniu, zupełnie niespodziewanie, BBC opublikowało raport na temat „Black Sky”, czyli planów rządu Wielkiej Brytanii na wypadek całkowitej przerwy w dostępie do Internetu.

Dziś rano Chatham House zadał pytanie…

Kiedy zgasną światła, w jaki sposób Europejczycy uzyskają dostęp do swoich pieniędzy?

Wzbudzając obawy, że…

Ostatnie awarie i cyberataki ujawniły podatność płatności cyfrowych. UE i Wielka Brytania powinny wykorzystać zbliżający się szczyt do opracowania kompatybilnych walut cyfrowych offline.

Pamiętaj, że to dotyczy tego KIEDY światła gasną, a nie CZY.

„Ujawnianie wrażliwości” to temat poruszany przez wiele mediów. Albo to, albo „kruchość cyfrowa”. Możemy spodziewać się, że w ciągu najbliższych kilku dni te sformułowania będą często padać.

Forbes obawia się cyberzagrożeń i zagrożeń ze strony agentów AI, które mogą spowodować cyfrowy run na bank.

======================================

Jak podaje Independent, to po prostu…

Ostrzeżenie przed „rosnącą kruchością cyfrową” po powszechnych zakłóceniach

Coś ewidentnie się dzieje, pytanie tylko co.

– Czy te cyberataki są naprawdę przeprowadzane przez terrorystów cyfrowych?

– Czy są to fałszywe podejrzenia ze strony kliki popierającej Gatesa, której celem jest realizacja programu Wielkiego Resetu?

– A może są to całkowicie fikcyjne awarie, mające na celu wmówienie ludziom, że miały miejsce ataki hakerskie i cyberataki?

– Kto ostatecznie zostanie obwiniony? Nieuczciwa sztuczna inteligencja? Bill Gates?

– I co stanie się później?

– W jaki sposób zaproponują naprawę naszego „kruchego” Internetu?

Więc dokąd to wszystko ma zmierzać?

I jak szybko?

________________

Let’s talk about…the Sudden Tsunami of Cyber “Outages”, Editor, OffGuardian, Nov 17, 2026

Tłumaczenie: AlterCabrio – ekspedyt.org

czwartek, 19 listopada 2026

Od Kogoś do Nikogo

 

Na początku Bóg to Bogowie (Elohim), pluralis, według niektórych ― majestatu, według innych ― pełni, w którym dostrzegano jakieś echo dawniejszych politeizmów lub zapowiedź ogłoszonej w Nicei doktryny, że Bóg jest Jednym i jest Trzema. Elohim rządzi czasownikami w liczbie pojedynczej; pierwszy werset Prawa mówi dosłownie: „Na początku stworzył Bogowie niebo i ziemię”. Wbrew niejasności, jaką sugeruje liczba mnoga, Elohim jest konkretny; zwie się Jehowa Bóg i czytamy, że przechadzał się po Raju, na wietrzyku z południa, lub, jak mówią tłumaczenia angielskie, in the cool of the day. Określają go cechy ludzkie; w pewnym miejscu Pisma czytamy, iż „żal mu było, że uczynił człowieka na ziemi. I [był] ruszony serdeczną boleścią”, a gdzie indziej: „Bom ja jest Pan, Bóg twój, Bóg zawistny”, i gdzie indziej: „W ogniu gniewu mego mówiłem”. Podmiotem takich wyrażeń jest niewątpliwie Ktoś, Ktoś cielesny, kogo wieki miały wyolbrzymić i zniekształcić. Jego tytuły zmieniają się: Moc Jakuba, Kamień Izraelski, Jam jest, Którym jest, Bóg Zastępów, Król Królów. Ostatni, który niewątpliwie zrodził, przez opozycję, Sługę Sług Bożych u Grzegorza Wielkiego, w oryginalnym tekście jest superlatywem utworzonym od króla: „Właściwością języka hebrajskiego ― powiada brat Luis de León ― jest podwajanie w ten sposób tych samych słów, kiedy chce on uwypuklić jakąś rzecz, tak w dobrym znaczeniu, jak i w złym. Toteż Pieśń pieśni to to samo, co określamy zazwyczaj po kastylijsku jako Pieśń nad pieśniami czy mąż nad mężami, to jest znaczniejszy i wybitniejszy pośród innych, i doskonalszy niż wielu innych”. W pierwszych wiekach naszej ery teologowie stosują przedrostek wszech, zastrzeżony uprzednio dla przymiotników określających naturę Jowisza, rozpowszechniają słowa takie jak wszechmocny, wszechobecny, wszechwiedzący, które czynią z Boga szacowny chaos niewyobrażalnych superlatywów. To nazewnictwo, podobnie jak inne, zda się ograniczać boskość: przy końcu wieku V ukryty autor dzieła „Corpus Dionysiacum” oświadcza, że żaden sąd twierdzący nie odpowiada Bogu. Niczego o Nim nie można stwierdzić, wszystkiemu można zaprzeczyć. Schopenhauer oświadcza sucho: „Teologia ta jest jedyną prawdziwą, ale nie posiada treści”. Napisane po grecku traktaty i listy, składające się na „Corpus Dionysiacum”, trafiają w wieku IX na pewnego czytelnika, który tłumaczy je na łacinę: to Johannes Eriugena lub Scotus, czyli Jan Irlandczyk, którego imię przeszło do historii w formie Scotus Eriugena, czyli Irlandzki Irlandczyk. Formułuje on doktrynę o charakterze panteistycznym: rzeczy szczegółowe są teofaniami (objawieniami lub przejawami boskości) i poza nimi znajduje się jedyna rzecz realna, czyli Bóg, „ale Bóg, który nie wie, czym jest, nie jest bowiem czymś, i jest niepojęty dla samego siebie i dla wszelkiego rozumu”. Nie jest mądry, jest więcej niż mądry; nie jest dobry, jest więcej niż dobry; w niepojęty sposób wykracza poza wszelkie atrybuty i odrzuca je. Jan Irlandczyk, aby go zdefiniować, odwołuje się do słowa nihilum, które znaczy „nic”; Bóg jest pierwotną nicością z creatio ex nihilo, otchłanią, w której zrodziły się archetypy, a później istoty konkretne. Jest Niczym i Nikim; ci, którzy pojęli Go w ten sposób, dali wyraz przekonaniu, że jest to więcej niż być Kimś lub Czymś. Analogicznie Sankara uczy, że ludzie w głębokim śnie są wszechświatem, są Bogiem.

Proces, który przedstawiłem, nie jest z pewnością przypadkowy. Uświetnienie aż do nicości pojawia się, lub zmierza ku temu, we wszystkich kultach; nieomylnie dostrzegamy je w przypadku Szekspira. Jego współczesny, Ben Jonson, ubóstwia go, nie posuwając się do bałwochwalstwa, on this side Idolatry100. Dryden ogłasza go Homerem poetów dramatycznych Anglii101, ale przyznaje, że czasem bywa on mdły i gadatliwy102; elokwentny wiek XVIII stara się docenić jego zasługi i potępić błędy; Maurice Morgan, w 1774 roku, twierdzi, że król Lear i Falstaff nie są niczym innym jak modyfikacjami umysłu swego twórcy; w początkach wieku XIX opinia ta zostaje odnowiona przez Coleridge'a, dla którego Szekspir nie jest już człowiekiem, lecz wariacją literacką nieskończonego Boga Spinozy. „Osoba Szekspir ― pisze ― była to natura naturata103, skutek; ale to, co uniwersalne, znajdujące się potencjalnie w tym, co szczegółowe, zostało mu objawione nie jako wyabstrahowane z obserwacji pewnej mnogości przypadków, lecz jako substancja zdolna do nieskończonych modyfikacji, wśród których jego osobiste doświadczenie było tylko jedną z nich”104. Hazlitt potwierdza to, czy też sam głosi: „Szekspir podobny był do wszystkich ludzi, z wyjątkiem podobieństwa do wszystkich ludzi; sam w sobie nie był nikim, ale był wszystkim tym, czym są inni lub czym być mogą”105. Hugo106, później, porównuje go z oceanem jako rozsadnikiem możliwych form*.

Być jakąś rzeczą, to w nieunikniony sposób nie być wszystkimi innymi rzeczami; niejasne przeczucie tej prawdy skłoniło ludzi do wyobrażania sobie, że nie być to coś więcej niż być czymś, to w jakiś sposób być wszystkim. Owo złudne przekonanie odnajdujemy w słowach legendarnego króla Hindustanu, który zrzeka się władzy i wyrusza, aby prosić o jałmużnę na ulicach: „Od tej chwili nie mam królestwa i królestwo moje nie ma granic, od tej chwili nie należy do mnie moje ciało i należy do mnie cała ziemia”. Schopenhauer pisał, że historia jest niekończącym się i powikłanym snem pokoleń ludzkich; w śnie tym są formy, które się powtarzają, być może nie ma nic oprócz form; jedną z nich jest proces, który ujawnia ta stronica.

Buenos Aires 1950

Borges

Dalsze dociekania 

Tadeusz Zieliński - życie i dzieło


  "To najwybitniejszy filolog klasyczny, jakiego Polska w swej historii wydała, a również jeden z najwybitniejszych i najbardziej oryginalnych badaczy świata antycznego, jacy w ogóle istnieli« - ta ocena Tadeusza Zielińskiego, wypowiedziana ćwierć wieku temu przez uczonego najwyższej miary, jakim był zmarły przed kilku laty Kazimierz Kumaniecki, nie straciła nic ze swego waloru, upływ czasu nie umniejsza postaci i zasług Zielińskiego. Jego dzieła trwają jako zdrowe, niezniszczalne cegiełki wciąż rosnącego gmachu humanistyki światowej, a także jako żywe czynniki kultury polskiej. Wywierają wpływ bezpośrednio, same przez się, jak też pośrednio, poprzez tych, którzy czują się choćby tylko z ducha jego uczniami. A takich jest wielu. Był bowiem Zieliński nie tylko znawcą antycznej kultury, ale również jej popularyzatorem, utalentowanym i niezmordowanym, docierającym do szerokich kręgów społecznych, zwłaszcza, choć nie wyłącznie, w naszym kraju.

Jego życie, zwłaszcza w dzieciństwie i we wczesnej młodości, znaczone było wielkimi smutkami: stratą matki, gdy miał lat cztery, ojca, kiedy liczył lat czternaście, i biedą. Potem zaś, po okresie powodzenia i względnego dobrobytu, już w podeszłym wieku i następnie jako starzec, dwukrotnie tracił materialnie wszystko. Duchowo wszakże nie załamał się nigdy. Pracował stale i w każdych warunkach, u siebie i na obczyźnie, wykazywał zdumiewającą odporność psychiczną oraz głęboką wiarę w sens tego, czemu się poświęcał, a co zdecydowany był ratować, krzewić i przekazywać następnym pokoleniom, choć wszystko wokół szło w ruinę i zmieniał się tradycyjny system wartości; walczył o byt tego, w czym widział samą istotę europejskości.

Podobną niezłomność ducha i żywotność nadziei wykazywało wielu najwartościowszych przedstawicieli inteligencji polskiej, wśród nich także dopiero co wspomniany Kazimierz Kumaniecki lub Władysław Tatarkiewicz - by tylko te nazwiska przytoczyć tytułem przykładu spośród setek i tysięcy innych. Dodajmy wreszcie, że choć Zieliński znaczną część życia spędził poza granicami kraju, w środowisku rosyjskim, jak również niemieckim, czuł się zawsze Polakiem i dawał tego dowody, jego zaś losy osobiste splatały się z dramatem całego narodu - poczynając od owej smugi cienia, jaką kładła się na jego dzieciństwo tragedia powstania styczniowego.

O życiu, zasługach i dziełach Zielińskiego pisano sporo, zwłaszcza w latach powojennych, są to jednak tylko artykuły, wspomnienia, omówienia rozproszone po różnych czasopismach lub służące za wstępy i posłowia do wznowień jego książek. Wciąż jeszcze brak pełnej, odrębnej monografii. Dane, które tu zamieszczamy, mają tylko przypomnieć najważniejsze fakty jego biografii, przybliżyć postać uczonego, uzmysłowić wielkość, różnorodność i trwałość jego dorobku.

Urodził się 14 września roku 1859 na Ukrainie, w okolicach Kaniowa, gdzie rodzice jego matki, Ludwiki Grudzińskiej, posiadali majątek Skrzypczyńce. Ojciec, Franciszek, pracował w urzędzie kontroli państwowej w Petersburgu.
Chłopiec wychowywał się na wsi do roku 1863, kiedy to zmarła po długiej chorobie matka i ojciec zabrał go do siebie, do Petersburga; młodszy o dwa lata brat, Władysław, przyjechał tam dopiero w kilka lat później. Jak poświadcza w swych wspomnieniach córka Tadeusza, Kornelia, czteroletni chłopiec zapamiętał dobrze zarówno smutną atmosferę domu, w którym umarła młoda kobieta, nawet jej pokój, jak też piękno i słodycz ukraińskiego krajobrazu, bujność przyrody, bogactwo pieśni ludowych. To była prawdziwie rajska ziemia jego lat dziecinnych, pierwsze środowisko, które go kształtowało i które musiał porzucić na zawsze. Tęsknił do tamtych lat i okolic.

W Petersburgu ojciec przyjął wychowawczynię, Rosjankę, wykształconą, znającą obce języki, i wkrótce pojął ją za żonę; z tego małżeństwa też było potomstwo. Tadeusz, jak pisze córka, mówił zawsze o swej macosze z miłością. Dom pozostał polski i katolicki, przynajmniej jeśli idzie o mężczyzn. A pani Zielińska powracając z zagranicy przemycała tomiki Mickiewicza, co było wówczas rzeczą ryzykowną. Jednakże sam fakt ożenku z Rosjanką, i to córką popa, sprawił w ówczesnych popowstaniowych warunkach i nastrojach, że ojciec Tadeusza nie mógł utrzymywać normalnych stosunków ani z kolonią polską w stolicy, ani też z rodziną pierwszej żony.

Były okresy podczas wyjazdów macochy, gdy chłopiec pozostawał sam. Oto jego bardzo charakterystyczne wspomnienia: »Widzę siebie w skromnym mieszkaniu petersburskim przy ojcu,  który będąc urzędnikiem Kontroli Państwowej opuszczał mnie o godzinie dziewiątej i powracał dopiero o czwartej. Przez cały ten czas byłem samotny, jeżeli nie liczyć kucharki, dziewczyny wiejskiej, która jednak była zajęta swoją własną pracą. Do czwartej bawiłem się, jak mogłem. Ale potem ogarniał mnie strach, zwłaszcza jeśli ojciec się spóźniał. Co to mogło znaczyć? Były to lata najbliższe po powstaniu 1863 roku; słyszałem często o nagłych aresztowaniach Polaków. Z każdą minutą rośnie troska, a minuty płyną bardzo powoli w świadomości dziecka. Trzeba jakoś zagłuszyć ten nieznośny strach. I oto - śmiejcie się, jeżeli chcecie - widzę siebie pod toaletą mojej nieboszczki matki. Tam sobie siedzę, niby pod jej skrzydełkiem, i tłumiąc bicie przestraszonego serca głośno deklamuję: amo, amas, amat... i tak dalej, przez następne tempora i modi, aż do amavimus, amavistis, amaverunt. - Vel amavere! - odpowiada nagle roześmiany głos znajomy, kochany«.

Tak więc, jak stwierdza sam Zieliński, »pokochałem antyk w postaci języka łacińskiego, a ten znowu w postaci jego gramatyki: to, co innych zazwyczaj odstręcza, to mnie właśnie wabiło. Surowa prawidłowość, ten powrót tych samych końcówek przy zmianie tematu w zależności od czasów i trybów«. Pierwszym zaś nauczycielem i łaciny, i innych przedmiotów, był ojciec. Znał on dobrze poezję, zwłaszcza polską, lubił ją czytać i deklamować. Opowiadał również o historii polskiej. Ale chłopiec przepadał też za fizyką i botaniką. Łacina wszakże fascynowała go w sposób szczególny, także poprzez liturgię kościelną mszy niedzielnych, a zwłaszcza Wielkiego Tygodnia. Wtedy też usłyszał pierwsze, oderwane wyrazy greckie. »Hellada jednak nie była mi zupełnie obca: myszkując w bibliotece ojca znalazłem tam książkę, która mi się bardzo podobała, Les aventures de Telemague Fenelona, w pięknej oprawie i z pięknymi rycinami w klasycznym stylu. Przeczytałem ja kilkakrotnie, szczególnie rozdział o zstąpieniu Telemacha do państwa umarłych z jego Furiami - i muszę wyznać, że te pogańskie diablice mnie daleko więcej imponowały od naszych chrześcijańskich diabłów, których (dzięki Pani Twardowskiej Mickiewicza) nigdy nie mogłem brać na serio.«

  Do dziesiątego roku życia Tadeusz pobierał wykształcenie domowe, potem ojciec zdecydował się oddać go do ewangelickiego gimnazjum przy kościele Św. Anny, gdzie uczęszczały głównie dzieci pochodzenia niemieckiego i gdzie zajęcia prowadzono przeważnie w tym języku. Dokonał tego wyboru, poświadcza Zieliński, »wobec wciąż jeszcze naprężonych stosunków między społeczeństwem polskim i rosyjskim w owych czasach [było to w roku 1869 - A. K.], nie chcąc, żeby mnie zanadto krzywdzono«. A więc po raz trzeci w ciągu lat dziesięciu zmiana środowiska, a nawet poniekąd języka! Najpierw polski dom na Ukrainie, potem polsko-rosyjski w Petersburgu, obecnie szkoła niemiecka. Zresztą chłopiec nie znał tego języka, macocha uczyła go francuskiego, ale bardzo szybko to nadrobił. W przyszłości miał się stać dobrym stylistą niemieckim.

Szkoła była na wysokim poziomie, nauczyciele rzetelni. A nawet ci z nich, którzy z jakichkolwiek powodów nie żywili sympatii dla Polski, w stosunku do ucznia-Polaka zachowywali się nawet życzliwie. Do takich należał Dittmann, Niemiec z Grudziądza. »Kiedy mu zostałem przedstawiony, zapytał: Twoja narodowość? - Jestem Polakiem. - Pogłaskał mię po głowie: Polacy są u nas pierwszymi uczniami, pamiętaj o tym!« I tylko niekiedy, gdy chłopiec źle akcentował łacińskie wyrazy, żartobliwie wypominał mu znaną polską beztroskę w tym zakresie. Zresztą Zieliński należał do najlepszych uczniów, i to właściwie we wszystkich przedmiotach, a w pewnym okresie nauki przyrodnicze, zwłaszcza chemia, interesowały go bardziej od humanistycznych.

Tymczasem w domu sytuacja ulegała pogorszeniu. Młodszy brat, Władysław, sprowadzony ze Skrzypczyniec, uczył się źle i zachowywał niesfornie. Ojciec imał się zajęć ubocznych, stracił jednak i swą główną posadę, rozchorował się, a raczej długo umierał. Do domu zaglądała nędza. »Nędza czarna, gdyż żyliśmy tylko ze sprzedaży inwentarza domowego. W tych warunkach uczyć się było trudno, tym bardziej że nie było grosza na kupno najpotrzebniejszych książek; w ogóle źródłem mojej wiedzy były w ten czas odpowiedzi kolegów, kiedy ich pytano przede mną. Oczywiście i cenzura noworoczna była bardzo nieszczególna, i - co najbardziej mnie męczyło - niepodobna było nie pokazać jej umierającemu ojcu. Był też bardzo i zasmucony, i rozgniewany. - I czego się nauczyłeś przez cały ten czas? - pytał. - No, mów, czegoś się nauczył? Tu jednak sprawa była nie tak beznadziejna, coś przecie umiałem. I zacząłem deklamować:

Lydia tota fremit, Phrygiaque per oppisa facti Rumor it...
I tak dalej, cały mit o Niobe. Powoli zmarszczki gniewu zniknęły z jego czoła. W końcu, po kilkudziesięciu wierszach, uśmiechnął się, uścisnął moją rękę... I długo jeszcze byłem wdzięczny autorowi Przemian, że dzięki niemu mogłem sprawić memu ojcu tę ostatnią pociechę.« 

Franciszek Zieliński zmarł w lecie roku 1874; jego synowie stali się zupełnymi sierotami. Wziął ich do siebie stryj, inżynier kolejowy, ożeniony również z Rosjanką, bezdzietny. Władysława udało się umieścić w przytułku dla sierot; został później oficerem. Tadeusz uczęszczał nadal do gimnazjum. Odczuł bardzo boleśnie nie tylko śmierć ojca, ale również zerwanie wszelkich kontaktów z macochą, do której był bardzo przywiązany, a z którą stryj nie żył w zgodzie. Opiekun pragnął, by Tadeusz poświęcił się studiom technicznym i zapewne tak by się stało, chłopiec bowiem nie miał sprecyzowanych zamiłowań, a doświadczenia chemiczne wręcz go pasjonowały, gdyby nie pojawił się w gimnazjum nowy nauczyciel przedmiotów klasycznych. Był nim Józef Koenig, Austriak z pochodzenia, wychowanek świetnych profesorów wiedeńskich, człowiek młody, obdarzony wielkim talentem pedagogicznym, kochający swój przedmiot. I nie ograniczał się tylko do lekcji szkolnych. Zachęcał uczniów do lektury prywatnej, zapraszał do swego mieszkania dla wspólnego omawiania arcydzieł literatury antycznej, zwłaszcza niektórych traktatów filozoficznych Cycerona, dialogów Platona, tragedii Sofoklesa.

Stryj został przeniesiony do Permu, Tadeusz pozostał jednak w Petersburgu, utrzymując się w znacznej mierze z lekcji. »Powoli i nieświadomie szala humanistyki otrzymała przewagę nad szalą nauk przyrodniczych. Kiedy przy końcu pierwszego kursu prymy (tj. w klasie przedostatniej) dyrektor postawił mi pytanie, czym zamierzam zostać, odpowiedziałem bez wahania: filologiem. Uśmiechnął się i uścisnął mi rękę. Tę samą odpowiedź dałem i stryjowi, przyjechawszy do niego na lato. Efekt był tu wręcz przeciwny. Odpowiedział mi, żebym w takim razie na pomoc z jego strony więcej nie liczył. Nie bardzo mię to wzruszyło. Byłem już przedtem dzięki swej pracy pod względem materialnym zupełnie niezależny, a co do strony moralnej, to byłem pewny, że mój ojciec, gdyby był żyw, pobłogosławiłby mojej decyzji.« 

Egzamin samodzielności życiowej zdał Zieliński równie świetnie, jak i maturalny, zdobywając w roku 1876 cenną nagrodę: trzyletnie stypendium w nowo utworzonym seminarium filologicznym przy uniwersytecie lipskim dla poddanych rosyjskich. Tutaj przez trzy lata odbywał studia w zakresie filologii klasycznej, historii starożytnej i archeologii pod kierunkiem znakomitych profesorów. Nawiązał też wiele trwałych przyjaźni. Łacińska praca konkursowa o agonach w komedii attyckiej dała mu w roku 1878 nagrodę w wysokości 150 marek i przedłużenie stypendium, nade wszystko zaś stworzyła podstawę do dalszych, bardzo owocnych badań nad starą komedią. Rok 1880 okazał się jeszcze pomyślniejszy. Uzyskał wtedy w Lipsku doktorat, na podstawie pracy napisanej w języku niemieckim o ostatnich latach drugiej wojny punickiej, dzięki czemu uzyskał trzyletnie tzw. stypendium profesorskie, przyznawane przez rząd rosyjski młodym uczonym, dla których przewidywano karierę uniwersytecką. Mógł więc Zieliński studiować w Monachium i w Wiedniu, potem w Italii - gdzie pracował w Weronie, Wenecji, Florencji, Rzymie, Neapolu, przez prawie cały rok 1881 - i mógł też pozwolić sobie w roku 1882 na dokładne zwiedzenie Grecji oraz południowej Italii.

Ale i w tym okresie - tak bujnym, pracowitym, pełnym podróży i wrażeń - Zieliński, jak zwrócił uwagę Marian Plezia, podtrzymywał kontakty polskie. Nawiązał korespondencję z Józefem Ignacym Kraszewskim i za jego zgodą przełożył na język niemiecki oraz wydał w Wiedniu powieść Kaprea i Roma. Listy Kraszewskiego przechowywał troskliwie przez lat kilkadziesiąt.

Do Petersburga powrócił późną jesienią roku 1882. Dawny nauczyciel i przyjaciel, Józef Koenig, wówczas już dyrektor Gimnazjum Św. Anny, powierzył mu nauczanie łaciny i greki w klasach wyższych. Zieliński musiał jednak stopniowo wycofać się z tych zajęć, w roku bowiem 1883 złożył rosyjski egzamin magisterski na podstawie pracy o syntagmach w dawnej komedii, a z początkiem 1884 rozpoczął wykłady na uniwersytecie. Doktorat uzyskał w Dorpacie na tamtejszym uniwersytecie po przedłożeniu i obronie pracy w języku niemieckim, analizującej budowę staroattyckiej komedii. To otworzyło mu drogę do profesury: nadzwyczajnej w roku 1887 i zwyczajnej w 1890.

Swoje wykłady przygotowywał bardzo starannie. Początkowo interpretował dzieła Liwiusza, Owidiusza, Cycerona, Seneki, ale... Oddajmy głos samemu Zielińskiemu:
»Nie miałem powodu zbytnio szczycić się skutkami tej swojej działalności. Zwykle w początku semestru na moje wykłady przychodziło ze stu z górą słuchaczy, ale już po tygodniu liczba ta topniała i w dalszym ciągu zaledwie jakie kilkanaście osób pozostawało wśród pustych ław. Niepodobna było oskarżać młodzieży o brak pilności, sale bowiem kolegów filozofów i historyków bywały i w dalszym ciągu pełne aż po brzegi. A więc przyczyną jest przedmiot? Filologia klasyczna jest sucha, nudna? Dość często opinie podobne się słyszało. Opinii tych bynajmniej nie podzielałem: wiedziałem, a raczej odczuwałem dobrze, że posiada ona, jako nauka o antyku, nie mniej, lecz chyba więcej walorów kształcących w porównaniu z innymi naukami humanistycznymi. Nie. Było rzeczą jasną, że należało te walory uwydatnić - i że ja tego nie umiałem. I to mnie okropnie bolało.« 

Szczęsny moment przełomu przyszedł dopiero w roku 1894, kiedy to Zieliński przejął po profesorze Piotrze Nikitinie kurs poświęcony tragedii greckiej. »Wybrałem dla pierwszej próby Bachantki Eurypidesa i postanowiłem tym razem zerwać z tradycją: nie mówić o tym, o czym się zwykle mówi we wstępach do specjalnych kursów tego rodzaju, nie roztrząsać życiorysu autora i całej jego spuścizny piśmienniczej, względnej wartości rękopisów itd., natomiast starałem się wykazać, w czym się zawiera ideowa wartość danej tragedii, to co mi się samemu w niej najbardziej podobało.« 

Kiedy skończył, w sali szczelnie zapełnionej rozległy się rzęsiste oklaski, a spotkany na korytarzu profesor historyk zapytywał ze zdziwieniem: Czy to pana tak oklaskiwano? I w ten to sposób, w tym momencie, po Zielińskim--uczonym narodził się Zieliński-popularyzator.

Aż do tego czasu opublikował w ciągu piętnastu lat, jakie ukazały się od jego pierwszej rozprawy, ponad 200 arkuszy artykułów, przyczynków, recenzji - i ani jednego wiersza o charakterze popularyzacyjnym.

Kiedy jednak chciał zwrócić się w druku do szerszej, pozauniwersyteckiej publiczności, pojawiły się trudności natury zgoła nieoczekiwanej, bo wręcz politycznej. Oto starożytność klasyczna kojarzyła się wtedy wielu postępowym kołom rosyjskim z pojęciem reakcyjności, w pismach zaś reakcyjnych sam Zieliński nie chciał publikować - również jako Polak. Nadarzyła się jednak sposobność przełamania bariery dziwacznych nieporozumień, gdy w roku 1895 obchodzono dwutysięczną rocznicę urodzin Cycerona (przyszedł na świat w roku 106 p.n.e.). Pojawiły się wprawdzie złośliwe ataki w związku z sama ideą przypominania tej rocznicy - zapytywano na przykład, czy tak samo będzie się świętować urodziny Nabuchodonozora, Ramzesa, Abla - ale miały one ten dobry skutek, że ściągnęły publiczność. »Sala była pełna. Po krótkim wstępie, poświęconym charakterystyce Cycerona, mówiłem o jego wpływie na ludzkość w różnych okresach jej rozwoju, na myślicieli początków chrześcijaństwa, odrodzenia, oświecenia, rewolucji. Zdziwienie słuchaczy rosło: jak to, nawet rewolucji? Mirabeau, żyrondyści, Robespierre - wielbicielami i uczniami Cycerona? A jednak tak było; nie twierdziłem bynajmniej gołosłownie, przytaczałem cytaty. Taka więc była owa „reakcyjność" antyku?« 

Po pewnym czasie i pewnych wahaniach redakcji główny trzon odczytu został wydrukowany w miesięczniku »Wiestnik Jewropy«. Potem urosła z tego książka wydana w języku niemieckim w Lipsku po raz pierwszy w roku 1897 pod tytułem Cicero im Wandel der Jahrhunderte (Cyceron w ciągu wieków) i potem jeszcze trzy razy wznawiana w coraz szerszym ujęciu. Dzieło to w swoim rodzaju klasyczne, wciąż godne uwagi i pobudzające, imponuje rozległością horyzontów autora, oczytaniem, a zarazem umiejętnością wychwytywania tego, co najistotniejsze. W latach pierwszej wojny światowej rzecz tę przełożył na język polski Julian Krzyżanowski, ale ze względów ściśle formalnych wyłączne prawa wydawcy niemieckiego - nie mogła ona nigdy ukazać się drukiem.

Lata od roku 1895 do pierwszej wojny światowej uznawał sam Zieliński za okres pełnego rozkwitu swej działalności dydaktycznej w Petersburgu - a prowadził wówczas wykłady nie tylko na uniwersytecie, lecz również na tzw. wyższych kursach dla kobiet oraz w Instytucie Filologiczno-Historycznym, a zarazem za okres bujnej twórczości w języku rosyjskim. Napisał wówczas setki artykułów naukowych i o charakterze popularnym. Wśród tych ostatnich na szczególną wzmiankę zasługuje cykl wykładów uniwersyteckich - ale dla szerszego grona słuchaczy - jakie wygłosił w roku 1901, poświęconych naszemu stosunkowi do starożytności czy też obecności jej w naszym życiu. Ten cykl, gdy ukazał się w wydaniu książkowym, doczekał się w Rosji trzech wydań i tłumaczeń na 12 języków; po polsku ukazał się dwukrotnie. Natomiast z prac ściśle naukowych na miejsce czołowe ze względu na swe rzeczywiście przełomowe znaczenie dla dalszych badań wysuwają się dwie, opublikowane zresztą w języku niemieckim. Pierwsza, wydana w roku 1901, omawia zagadnienie przedstawiania przez Homera wydarzeń rozgrywających się jednocześnie, lecz w różnych miejscach, druga zaś, może jeszcze ważniejsza, problem rytmu w prozie Cycerona (lata 1906 i 1914). Lidia Winniczuk pisze: »Zieliński pierwszy stworzył podstawy do badań nad rytmiką prozy artystycznej i pierwszy wysunął słuszne wnioski; ktokolwiek zajmowałby się dziś badaniem rytmu w prozie czy opracowywałby wydanie którejkolwiek z mów Cycerona, musi sięgnąć do podstawowej pracy Zielińskiego«. A jednocześnie wydawał komentowane teksty autorów klasycznych oraz przekłady. Zajęcia uniwersyteckie poświęcał głównie omawianiu epopei Homera oraz dramatów Sofoklesa i Eurypidesa. Nie uchylał się również od innych obowiązków, pełniąc przez dwa lata funkcje dziekana Wydziału Filologicznego. Toteż gdy w roku 1909 obchodzono ćwierćwiecze jego pracy w uczelni, stało się to prawdziwym świętem. Uniwersytet moskiewski mianował go swym doktorem honoris causa. Głównym organizatorem uroczystości był najstarszy i chyba najwybitniejszy uczeń Zielińskiego, M. Rostovtzeff, który zdobył prawdziwie światową sławę jako znawca historii społecznej i gospodarczej starożytności. A sam bohater obchodów odwdzięczył się swoim słuchaczom organizując w roku 1910 zbiorową wycieczkę do Grecji. Zresztą podróżował wiele i chętnie, spędzając miesiące letnie w Austrii, Szwajcarii, Italii wraz z rodziną. Miał zaś z małżeństwa z Luizą Giebel troje dzieci: syna Feliksa oraz dwie córki, Amatę i Kornelię.

Wszystkie te lata nazywał Zieliński później rosyjskim okresem swego życia, działał bowiem głównie w rosyjskim środowisku, osiągając doskonałość w posługiwaniu się językiem. Nie oznaczało to wszakże, by w jakiejkolwiek mierze zapominał o swej polskości. »Kiedy pracowałem wśród obcych w dziedzinie nauki, która nie zna granic, której ojczyzną - świat cały, robiłem to w świadomości, że przez to samo pracuję i dla kraju mego, Ojczyzny mojego serca, i to podwójnie: po pierwsze, krzewiąc prąd humanistyczny w społeczeństwie rosyjskim, na przekór wrogim nam prądom reakcji nacjonalistycznej, po drugie zaś przez to, że właśnie jako Polak pozyskiwałem przyjaźń dla swego narodu owej istotnej i uczciwej Rosji.« 

Podczas wojny światowej jego patriotyzm objawił się w sposób jeszcze bardziej zdecydowany i oczywisty. Choć wykształcenie, wieloletnie studia i osobiste przyjaźnie łączyły go z niemieckim światem naukowym, podpisał protest przeciw odezwie tamtych uczonych i całym sercem stał po stronie sprawy ententy. Gdy wojna zagnała do Petersburga wielu polskich uchodźców, włączył się do prac organizacyjnych: »Po powstaniu tu Polskiej Rady Szkolnej wchodzi do niej jako przewodniczący, ponadto jest dyrektorem dwuletnich kursów akademickich i kierownikiem kursów literackich i naukowych. Kiedy znów w roku 1916 wysunięty został przez prezydenta Wilsona postulat całkowitej niepodległości Polski, widzimy Zielińskiego w składzie deputacji wysłanej do ambasadora Stanów Zjednoczonych z wyrazami podzięki i uznania«.

Grupa studentów wychowanków Uniwersytetu Jagiellońskiego, która różnymi drogami znalazła się wtedy nad Newą, zaczęła w roku 1916 wydawać tam miesięcznik »Myśl Narodowa«. Był wśród nich Julian Krzyżanowski, później tak znany historyk literatury polskiej. Wspomina on: »Sensacja numeru rozpoczynającego czasopismo była rozprawa o filareckiej poezji Mickiewicza pióra Tadeusza Zielińskiego, światowej sławy filologa klasycznego, który studia swe ogłaszał w wielu językach, a tutaj wystąpił po raz pierwszy z pracą napisaną po polsku, i to poświęconą Mickiewiczowi. Nazwisko znakomitego profesora nie było obce studentom krakowskim, ale wiedzieli oni o nim tylko, że pracuje on dla nauki obcej, nie wiedzieli zaś, iż wyboru jego do Akademii Umiejętności nie zatwierdziło austriackie ministerstwo wskutek protestu ambasadora carskiego«. A wartość tych prac - powtórzmy, pierwszych prac Zielińskiego po polsku i poświęconych bezpośrednio literaturze polskiej! ocenia niezwykle wysoko: »Studia te były i są utworami wręcz zaskakującymi, rozwiązują bowiem mnóstwo zagadek, wobec których stali bezradni badacze dawniejsi, i to zagadek występujących w wierszach bardzo popularnych, bo w Odzie do młodości i w Pieśni Filaretów«. Lata następne miały przynieść sporo dalszych rozpraw polonistycznych pióra tego uczonego, toteż trudno nie podzielać podziwu Juliana Krzyżanowskiego dla człowieka, który zdołał osiągnąć tak wiele na polu, na które wkroczył tak późno. Ale Zieliński był urodzonym komparatystą w zakresie historii literatury, czego dał dowód w rozmaitych studiach poświęconych czy to arcydziełom piśmiennictwa angielskiego — zwłaszcza Kleopatrze Szekspira - czy też niemieckiego. Rozumiemy też żal Krzyżanowskiego, »iż tak późno pozyskany dla naszej nauki autor książki o Cyceronie, schyłek swego życia spędzający w murach Uniwersytetu Warszawskiego, przyjaciel wielu pisarzy, którzy jak Iwaszkiewicz, Wierzyński czy Lechoń, sylwetkę jego utrwalili w swych utworach, zajęty swą monumentalną pracą nad dziejami religii antycznych, nie znalazł czasu, by poznać i ze swego stanowiska przedstawić dziedzictwo antyczne w twórczości mistrzów takich, jak: Cyprian Norwid, Felicjan Faleński, Stanisław Wyspiański czy Leopold Staff, badane u nas rzemieślnicze i nieudolnie przez wpływologów«.

I tak poprzez lata pierwszej wojny wkroczyliśmy stopniowo wraz z Zielińskim w polski okres jego życia. Odrodzony Uniwersytet Warszawski zaprosił go natychmiast do objęcia katedry i swój wykład inauguracyjny wygłosił Zieliński już w kwietniu roku 1920, ale z powodów służbowych i rodzinnych mógł się przenieść do Polski na stałe dopiero w dwa lata później. Otrzymał mieszkanie w murach samego uniwersytetu, zdołał też ściągnąć część swej ogromnej biblioteki prywatnej, większość jednak książek uległa zniszczeniu w piwnicach rosyjskiej Akademii Nauk podczas wylewu Newy. Tej straty nigdy nie mógł przeboleć. A wkrótce po przybyciu do Warszawy dotknął go cios wręcz miażdżący: zmarła w roku 1923 jego żona Luiza.

Nie załamały go wszakże żadne przejścia. I zdawał się w ogóle nie odczuwać ciężaru lat, choć przecież już przekroczył sześćdziesiątkę. Rozwinął działalność naukową i popularyzatorską równie bogatą i owocną jak poprzednio. Co prawda w początkach napotykał pewną dość niespodziewaną barierę; była nią kwestia stylistycznej poprawności języka w mowie i w piśmie. Ale i to zdołał pokonać. Pierwsze jednak przekłady jego książek z rosyjskiego dokonywane były nie przez niego samego, lecz przeważnie przez uczniów. Potem zaczęły pojawiać się artykuły, eseje, recenzje, nawet całe książki pisane wprost po polsku - choć w manuskryptach zdarzały się rusycyzmy, poprawiane dopiero w ostatniej chwili. Dorobek okresu międzywojennego jest olbrzymi, liczy setki pozycji, ale pełnego ich zestawienia nie posiadamy, bibliografia bowiem opublikowana w roku 1959 nie wydaje się kompletna.

A w ciągu owych lat Zieliński, podobnie jak poprzednio, wiele podróżował. Będąc członkiem wielu akademii i stowarzyszeń naukowych w różnych krajach, bierze udział w kongresach i spotkaniach międzynarodowych, stając się wręcz ambasadorem nauki polskiej. Zdrowie i wytrzymałość wciąż mu dopisują, mimo ciężkiej choroby i operacji w roku 1929. W tych wojażach zawitał nawet do Japonii, gdzie osiadła na stałe córka Kornelia, zamężna za Japończykiem; swoją wnuczkę z tego małżeństwa, a więc pół-Japonkę, przez dwa lata wychowywał u siebie, ucząc ją podobno języka polskiego na Dziadach Mickiewicza.

Głównym, wszakże przedmiotem jego pracy stały się dwa duże, wielotomowe dzieła, oba rozpoczęte jeszcze w Rosji; ich dalsze jednak części były pisane i ukazywały się po polsku. Jedno z nich to obszerny, ale przystępny obraz dziejów Grecji i Rzymu od czasów mitycznych do upadku cesarstwa rzymskiego. Zostało ukończone i tom ostatni wydano w roku 1938. Dzieło drugie to Religie świata starożytnego. Jego części końcowe, poświęcone wiekom cesarstwa i antycznemu chrześcijaństwu, były dopiero w opracowywaniu, gdy wybuchła druga wojna światowa. Im też oddał autor w ofierze ostatnie, najbardziej tragiczne lata swego długiego życia. Udało się natomiast tuż przed wojną wydać i rozprowadzić drugi tom esejów Z życia idei, przedrukowano też w dwóch dużych tomach artykuły publikowane w językach obcych pod wspólnym tytułem Iresione. Trafnie ujął to Witold Klinger: »Zieliński w jesieni życia skupił razem w łatwo dostępnych wydawnictwach plony swych prac badawczych jakby w przewidywaniu nadchodzących burz historycznych - niby gospodarz z końcem lata zwożący z pól jego dary«. A wojna w samych swych początkach przyniosła Zielińskiemu katastrofę niemal całkowitą.

Wspomniany profesor Klinger, który nie był osobiście świadkiem wydarzeń, relacjonuje na podstawie rozmów z ówczesnym asystentem Seminarium Filologii Klasycznej: »Dowiedziałem się, że trzy tygodnie bombardowania zniósł Zieliński ze zdumiewającym spokojem i równowagą, i że katastrofa, która pozbawiła go domu, i co najważniejsze, rękopisów, spadła nań wtedy, kiedy się jej najmniej spodziewać można było, bo kiedy były już w toku rozmowy kapitulacyjne. W ostatnim dniu oblężenia pocisk nieprzyjacielski wzniecił pożar w suterenach gmachu, gdzie na I piętrze znajdowało się seminarium i mieszkanie Zielińskiego, a ogień szerzył się z taką gwałtownością, że doktor Gordziejew, wpadłszy do Profesora z tą wieścią, zażądał odeń natychmiast doręczenia mu najcenniejszych rzeczy, których dostawienie do domu profesorskiego na Starym Mieście brał na siebie - i otrzymał istotnie oprócz maszyny do pisania i klatki z kanarkami parę walizek, z którymi, nie pytając o nic więcej, ruszył zaraz naprzód, torując w zamęcie drogę Profesorowi i jego córce; poniewczasie dopiero się dowiedział, że w pośpiechu zapomniano włożyć do walizek gotowego rękopisu i materiału do prac dalszych. Po opuszczeniu płonącego domu na Krakowskim Przedmieściu Zieliński pada tknięty paraliżem i wzięty na nosze przewieziony zostaje do domu profesorskiego. Wszystko zaś, co zostało w domu: rękopisy, korespondencja, biblioteka seminaryjna i własna, stało się pastwą płomieni«.

A oto jakim zobaczyła go w chwilowym przytułku Eufrozyna Dvorcenko, Jugosłowianka, którą wojna zaskoczyła w Warszawie: »Odszukałam sędziwego profesora Zielińskiego w pokoju z wybitymi szybami. Leżał chory w łóżku, przykryty kupą ubrań, w palcie. Na głowie miał czapkę z futra, na rękach wełniane rękawice. Uśmiechnął się leciutko na mój widok: Widzi pani, w jakiej to śmiesznej sytuacji pani mnie znajduje. - Śmiesznej ? Moje serce ścisnęło się z bólu. Przypomniałam go sobie w tej chwili jakże innego, w Bukareszcie, na uniwersytecie, gdzie gościł przed kilku miesiącami. Wspaniałe jego wystąpienia, pełna sala wykładowa, entuzjazm słuchaczy. A teraz ów wysoki starzec, Zeus o pięknej białej brodzie, leżał jak posąg jakiegoś boga powalony przez burzę«.

Lecz nie był powalony. Zachował nadal niezłomną wolę życia dla pracy, dla ukończenia dzieła, które uważał za koronę wszystkiego, co dotychczas dokonał.
Musiał zrekonstruować spaloną część Religii świata starożytnego i napisać ostatnią. W Warszawie pozbawiony wszystkiego - mieszkania, biblioteki, środków do życia - spełnić tego nie mógł.

Dzięki niezmordowanym staraniom przyjaciół i córki Weroniki udało się uzyskać zezwolenie na wyjazd starca w towarzystwie właśnie tej córki do miejscowości Schoendorf w Bawarii celem kuracji; niedaleko mieszkał też syn profesora, Feliks, przebywający tam jeszcze od czasów sprzed pierwszej wojny. Przyjechali niosąc klatkę z kanarkami i paczkę książek - wśród nich Pana Tadeusza. I tam, na obcej ziemi rozpoczął się ostatni rozdział tego bujnego i pracowitego życia. Wśród szalejącej zawieruchy stary, bardzo schorowany człowiek niewiarygodnym wysiłkiem woli rekonstruuje spalony w Warszawie tom V Religii i pisze tom VI. Jedynym oparciem życiowym i psychicznym jest dlań córka Weronika, również chora. Zachowały się listy obojga do znajomych w Polsce, przejmujące samą prostą wymową faktów. I trudno nie podziwiać z jednej strony jasności umysłu w sprawach naukowych oraz hartu ducha przeszło osiemdziesięcioletniego starca, z drugiej zaś jego całkowitego niezrozumienia warunków życia w okupowanej Polsce. Był zupełnie zagubiony, żył tylko w swoim świecie.

W dniu 22 grudnia 1942 roku spotkał go cios straszliwy: zmarła Weronika, od dawna cierpiąca na serce, a do ostatnich chwil ukrywająca swą śmiertelną chorobę i otaczająca starca najtroskliwszą opieką. Pozostał sam. Pisze więc w liście: »Jedyną rzeczą, która jako tako odwleka myśl od mojej straty (chwilowo, ma się rozumieć), jest praca, której ukończenie uważam za swój obowiązek względem nauki, przyjaciół i rodaków. Trwa ona już lat 30 z górą. Brak mi do zakończenia tylko kilku miesięcy«. I wreszcie dokonał rzeczy w owych warunkach wręcz niewiarygodnej. W liście z 27 grudnia 1943 roku donosi Witoldowi Klingerowi: »Razem z powinszowaniem noworocznym przesyłam Panu wiadomość, że przed paru dniami, mianowicie 22 grudnia, akurat w rocznicę zgonu mojej córki, dopisałem ostatnie słowa przedmowy do mojej książki«.

Ale jeszcze przeglądał tekst, poprawiał i uzupełniał, choć o niezbędne pomoce naukowe było coraz trudniej, kolejne bowiem biblioteki - najpierw najbliższa, monachijska, potem lipska - ograniczały działalność skutkiem szkód wojennych. I coraz mocniej dolegało mu serce. Doczekał jednak wiosny. Zmarł dnia 14 maja 1944 roku, spoczął na cmentarzu w Oberschoendorf obok swej córki.

Manuskrypty obu książek, ostatnich części Religii świata starożytnego, zachowały się i znajdują obecnie w Polsce. Powinny zostać wydane, i to łącznie ze wznowieniem tomów, które opublikowano w okresie międzywojennym.

Choć Tadeusz Zieliński spoczywa tak daleko od kraju, na obcej ziemi, jego postać i dzieło są w Polsce wciąż obecne. Zasługa to, oczywiście, licznego grona jego uczniów i wielbicieli, wszystkich, którzy kiedykolwiek z nim się zetknęli i przekazali pamięć tej niezwykłej osobowości w różnego rodzaju wspomnieniach, szkicach, opowieściach. Wciąż trwa legenda Zielińskiego. Ale najważniejsze są jego książki. Niektóre z nich można znaleźć tylko w antykwariatach, niektóre wszakże zdołano wznowić. I tak w roku 1957 ukazały się trzy tomy wchodzące w skład cyklu Świat antyczny, a w latach 1970-72 wydano w trzech częściach wybór artykułów i szkiców (Po co Homer, Szkice antyczne, Legenda o złotym runie) w doskonałym opracowaniu Andrzeja Biernackiego, ze wstępami i posłowiami wybitnych pisarzy i uczonych: Witolda Klingera, Juliana Krzyżanowskiego, Jana Parandowskiego, Lidii Winniczuk, samego Andrzeja Biernackiego.

Czytelnik wszakże ma prawo zapytać, jak oceniamy dziś wartość ogromnego dorobku Zielińskiego, co w nim żywe, trwałe, godne studium i kontynuacji, a co przebrzmiałe i zantykwizowane. Nauka przecież nie stoi w miejscu, wciąż, odkrywa nowe źródła, proponuje odmienne rozwiązania, zadaje różne pytania, zmienia sam sposób i styl badań oraz wypowiedzi. To wszystko prawda. Humanistyka wszakże - ta wielka humanistyka, ogarniająca szerokie horyzonty - jest w tym szczęśliwym położeniu, że dzieło uczonego dużej miary samo staje się dokumentem i świadectwem oraz źródłem przemyśleń - choćby tego, jak dany człowiek w danej epoce widział i oceniał pewne zagadnienia. Zieliński znał świat antyczny tak gruntownie, jak niewielu przed nim i po nim. Zawsze więc będzie ważne i będzie miało swoją wartość jego rozumienie Sofoklesa i Cycerona, zjawisk religii starożytnej lub przemian politycznych. Jeśli nawet w pewnych kwestiach szczegółowych mylił się, jeśli najnowsze odkrycia każą sąd jego zmodyfikować w konkretnych sprawach mniej istotnych, to obraz ogólny, jaki on proponuje i przedstawia, ma w pełni swoją moc przekonywania i pobudzania, jest bowiem tworem uczonego, myśliciela, pisarza.

Pojawiały się i wciąż jeszcze pojawiają u nas opinie, że książki Zielińskiego są dyskusyjne w treści, a bardzo nienaukowe w formie. Opinie te - w intencji tych, co je powtarzają - pogardliwe, w istocie są komplementem najwyższym. Niech mi bowiem wolno będzie wyrazić swój sąd osobisty, oparty jednak na doświadczeniu prawie pół wieku studiów i gorliwej lektury. Twierdzę więc, że najbardziej opłaca się czytać książki tzw. dyskusyjne. Z reguły tylko one wnoszą coś naprawdę nowego, tylko one pobudzają - także przez to, że wywołują sprzeciw.
Wszelkie inne rzeczy mogą służyć jedynie jako instrument pracy - zagląda się do nich,  by sprawdzić to lub tamto; albo też są niby klarowna, destylowana woda, która przepływa przez mózg nie zostawiając niczego, nawet osadu; albo wreszcie stroją się w pióra uczoności i erudycji, a w środku są kompletnie puste, niby miedź brząkająca. A nienaukowość formy? To jedno z przekleństw polskiej humanistyki, że pozostaje wciąż pod wpływem dziewiętnastowiecznego modelu niemieckiego:
naukowe jest to, co nieprzystępne i niezrozumiale. Każda praca, która pragnie ludzkim językiem przedstawiać sprawy odległe i skomplikowane możliwie szerokim warstwom, jest z góry skazana na lekceważenie. A przecież właśnie te rzeczy, które znaczą najwięcej w rozwoju myślenia ludzkiego, pisane były lekko, wręcz jakby dla zabawy. Od dialogów Platona poczynając.

Tak, to prawda: Zieliński pisywał rzeczy bardzo dyskusyjne w treści i zdecydowanie »nienaukowe« w formie. Na tym polega jego wielkość. Kto pragnie zrozumieć, czym jest wielka humanistyka, co to jest europejskość, jaka w niej rola i miejsce świata antycznego, niech bierze do ręki te książki dyskusyjne i »nienaukowe«, ale za to mądre, piękne, bogate w myśli, pobudzające do własnej refleksji. A cóż może być ważniejszego i cenniejszego?

Tadeusza Zielińskiego Świat antyczny 

W papierach po profesorze Stefanie Srebrnym zachował się rodzaj testamentu naukowego Zielińskiego, przesłany przez jego córkę i pisany po niemiecku. Dokument ten - niewielki rozmiarami, liczy bowiem tylko kilka stron małego formatu, i to maszynopisu - poświęcony jest głównie jednej tylko pozycji z olbrzymiego dorobku, a mianowicie cyklowi noszącemu nazwę Świat antyczny. Dane owe uzupełniają w sposób istotny Posłowie autora do Starożytności bajecznej, które czytelnik znajdzie przy końcu książki, i pozwalają lepiej zrozumieć nie tylko genezę i okoliczności powstania cyklu, ale również intencje, jakimi kierował się Zieliński przy komponowaniu całości, a zwłaszcza jego części pierwszej. Dlatego też podaję w obszernym wyborze polski przekład dokumentu.

 »Ponieważ Historia Kultury Antycznej wydana najpierw po rosyjsku - były potem dwa wydania polskie oraz przekład hiszpański i francuski - okazała się zbyt trudna dla młodzieży, widziałem tym bardziej potrzebę stworzenia dzieła, które mógłbym dać jej do ręki dla pierwszego zapoznania się ze starożytnością - dzieła napisanego interesująco i przystępnie. Miało składać się z czterech części. Z nich trzy pierwsze zostały napisane najpierw po rosyjsku i potem przełożone na polski, czwartą natomiast pisałem wprost po polsku. Część pierwszą zatytułowałem Skazocznaja starina, Starożytność bajeczna. Myślę, że mam prawo przywiązywania do niej wagi największej, i wydaje mi się, iż ona przede wszystkim zasługuje, by przełożyć ją na języki zachodnioeuropejskie. Jest to, jak poucza tytuł, mitologia starogrecka. Rzeczy tego typu wprawdzie nie brak w Europie zachodniej, moja wszakże jest szczególnego rodzaju. Zwykle mianowicie takie mitologie rozpadają się na dwie części, naukę o bogach i podania o bohaterach. W ujęciach popularnych taki podział prowadzi do tego, że przed czarownym ogrodem podań o herosach wznosi się góra nudy w postaci nauki o bogach, przez którą nie każdy potrafi się przekopać. Ja natomiast rozpoczynam od razu od podań o bohaterach, od porwania Europy i od założenia Teb, kończę zaś na powrocie bohaterów spod Troi i na śmierci Odyseusza. Jeśli chodzi o bóstwa, to każde z nich charakteryzowane jest w miarę tego, jak występuje w przygodach bohaterów.

Sprawa wszakże najistotniejsza przedstawia się następująco. Mitologia to nie historia. Każdy mit miał swój własny rozwój, dlatego też wiele z nich przekazano w różnych ujęciach. Mitologia naukowa uważa za swój obowiązek przedstawić wszystkie owe wersje - jeśli to możliwe w porządku genetycznym, w każdym jednak razie możliwie wszystkie. A jak postępuje mitologia popularyzująca? Otóż ta trzyma się ujęcia najpowszechniej przyjętego, nie troszcząc się o to, z jakiego stopnia rozwoju mitu ono pochodzi. Otóż ja zerwałem z tak naiwnym traktowaniem problemu. Wierny swojej zasadzie rozpoznawania idei w pełni jej rozkwitu, nie zaś w zarodku lub w pączku, powiedziałem sobie: rozkwitem mitu jest tragedia, ujęcie więc, które winienem przedstawić, to ujęcie tragiczne.

Powiedzieć to łatwo. Spośród wielkich tragików Ajschylos ułożył 80 dramatów, Eurypides mniej więcej tyleż, Sofokles nawet 120. Z tej ogromnej ilości dochowały się 33 utwory. Jeśli natomiast chodzi o zaginione, należało opowieść rekonstruować ze śladów, jakie pozostawiła ona w tradycji. Właśnie na zużytkowaniu tej rekonstrukcji polega oryginalność mojej mitologii, która dzięki temu jest o wiele bogatsza i barwniejsza od wszystkich dotychczasowych.
W trzech częściach historycznych cyklu pragnąłem głównie wypełnić wskazaną, wyżej lukę, pedagogiczną. I tak część druga omawia Grecję niepodległą, następna republikę rzymską, ostatnia zaś cesarstwo rzymskie. Zgodnie z wypróbowaną metodą element biograficzny został postawiony na planie pierwszym, a w części drugiej również kulturalno-historyczny, który z kolei w obu częściach rzymskich ustępuje przed elementem politycznym. Mogę być zadowolony z wyników. Część druga miała już dwa wydania, a popularność cyklu trwa.« 

Tyle Zieliński. Przystępując obecnie do pierwszego po wojnie wznowienia wszystkich czterech tomów Świata antycznego (przypomnijmy: wznowienie z roku 1957 nie objęło części ostatniej, Cesarstwa rzymskiego) należy oczywiście uzupełnić ocenę dzieła, jaką dał sam autor, uwagami i pytaniami, które muszą nasunąć się obecnie. Nie możemy przecież zapominać, że cykl zaczął powstawać dobrze ponad pół wieku temu. Od tego czasu dokonał się istotny postęp wiedzy, i to w różnych płaszczyznach: faktograficznej, problemowej, a nawet czysto formalnej. Czy więc jest sens wznawiania rzeczy, która - może kiedyś znakomita - uległa nieuchronnie przynajmniej częściowej antykwizacji skutkiem samego biegu czasu? Odpowiedź została w pewnej mierze udzielona już pod koniec poprzedniego rozdziału. Będzie dla nas i dla przyszłych pokoleń rzeczą zawsze interesującą, jaką wizję świata antycznego miał wielki uczony. A zważmy, że jeśli chodzi o dorobek Zielińskiego, wizja zawarta w czterech tomach cyklu jest najpełniejsza i najszersza, obejmuje bowiem wszystkie, epoki, od mitycznej po upadek cesarstwa. Inne prace jego, choć wszystkie, nawet te pozornie drobne i przyczynkowe, cechuje rozległość horyzontów, z natury rzeczy dotyczą tylko pewnej grupy problemów lub wycinka dziejów. Dalej, wydanie obecne całego cyklu jest wskazane również dlatego, że nie posiadamy żadnego dzieła, które by przedstawiało całość historii kulturalnej i politycznej Grecji i Rzymu w sposób równie przystępny, kompetentny, barwny i panoramiczny - choć oczywiście nie brak często znakomitych opracowań różnych okresów, zagadnień i postaci świata klasycznego. Dzieło Zielińskiego, choć pisane tyle lat temu, zachowuje swoją ogromną wartość jako wprowadzenie.

Jak jednak zaradzić temu, że w wielu przypadkach pozostaje ono w tyle za obecnym stanem wiedzy? Zaradzenie tej trudności wydaje się stosunkowo proste, a praktykowane jest od dawna w wielu krajach, gdy wznawia się w różnych dziedzinach nauki pozycje uchodzące za klasyczne. Oto pozostawiając tekst autora nienaruszony, konieczne uwagi, sprostowania, poprawki, wprowadza się w przypisach. Dzięki takim zabiegom czytelnik otrzymuje z jednej strony dzieło oddające wiernie poglądy i sformułowania autora, z drugiej zaś orientuje się, gdzie, w jakich sprawach i o ile dokonała się w ciągu lat zmiana spojrzenia.

Tak właśnie zamierza się postąpić przy obecnej edycji cyklu Zielińskiego, przynajmniej jeśli chodzi o tomy »historyczne«, to jest mówiące o dziejach Grecji i Rzymu. Nieco inaczej przedstawia się sprawa w przypadku tomu »mitologicznego«, to jest pierwszego, noszącego tytuł Starożytność bajeczna.
Tutaj, oczywiście, nie ma możliwości ani potrzeby dodawania jakichkolwiek komentarzy, uzupełnień lub poprawek, jest to bowiem rzecz skomponowana w sposób szczególny i mająca wobec tego wyjątkowe prawa. Autor, jak sam stwierdza, odtworzył opowieści o pradawnych bohaterach, herosach, opierając się na swej znajomości greckich tragedii. A była to znajomość wręcz niezrównana, do dziś więc niemal każde słowo Zielińskiego w tej materii - nawet jeśli nie popiera go cytatem, przypisem, wskazaniem źródła - brzmi jak wyrocznia. Oczywiście pojawiły się nowe fragmenty pewnych tragedii, próbowano niekiedy nowych rekonstrukcji. Są to jednak przypadki zbyt marginesowe, rzadkie i fragmentaryczne, wywody zaś zbyt drobiazgowe i w swych wynikach nie zawsze przekonywające, by opłacało się przytaczaniem ich przerywać i zaciemniać wartki nurt narracji dzieła.

Innej wszakże kwestii należy poświęcić tu nieco uwagi, aby czytelnik biorący do ręki tom pierwszy cyklu zdawał sobie od razu sprawę, co ta książka da mu naprawdę. Tytuł jej bowiem - Starożytność bajeczna - nie jest zbyt szczęśliwy, a nawet poniekąd wprowadza w błąd. Można przecież - sądząc właśnie po tytule - spodziewać się, że będzie to zarys mitologii Grecji i Rzymu, a więc obu krain i kultur klasycznych. Tymczasem już przeglądnięcie tytułów rozdziałów przekonuje, że chodzi tylko o mity starogreckie. Dalej, mowa tu tylko o przygodach herosów, bogowie pojawiają się sporadycznie, gdy wplątani są w ich losy. W istocie więc książka ta zwać się winna Grecja herosów.

Zieliński ma absolutną rację, uważając, że jest to dzieło w literaturze światowej wyjątkowe - właśnie ta pierwsza część cyklu. Otrzymujemy tu bowiem dzięki zastosowanej przez autora metodzie taki obraz najdawniejszych dziejów Grecji, jaki znał, jaki nosił w swym sercu przeciętny Ateńczyk wieku V p.n.e.  Nie istniały przecież wówczas żadne obszerne, uczone podręczniki mitologii, nie było też takich ksiąg historycznych, które by dawały analizę i krytykę tradycyjnych opowieści. Były natomiast, odbywały się co roku, przedstawienia tragedii, jedyne źródło wiedzy i wyobrażeń o przeszłości sprzed wielu wieków.

Innymi słowy: czytając Starożytność bajeczną mamy szansę niejako wejścia w świadomość historyczną Greka sprzed dwudziestu pięciu stuleci i spojrzenia jego oczyma na początki dziejów i kultury Hellady. Niezwykła to sprawa i przygoda.

Aleksander Krawczuk
przedmowa do STAROŻYTNOŚĆ BAJECZNA

środa, 18 listopada 2026

Po Gestapo i Stasi: Niemcy przełamują historyczne tabu – służby wywiadowcze zyskują niespotykaną dotąd władzę

 

Tajne wtargnięcie do domów, cyfrowy nadzór, ataki hakerskie, a nawet celowa dezinformacja: to, co było celowo ograniczane w Niemczech przez dekady po doświadczeniach z Gestapo i Stasi, będzie w przyszłości dozwolone pod pewnymi warunkami.

Minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt z dumą mówi o „reformie stulecia” i oświadcza: „Służby wywiadowcze stają się prawdziwymi agencjami wywiadowczymi”. Ale kto w przyszłości będzie chronił ludność przed jej własnymi służbami wywiadowczymi?

13 listopada 2026 roku niemiecki Bundestag uchwalił jedną z najbardziej dalekosiężnych reform wywiadowczych w powojennej historii Niemiec. Projekt ustawy rządu federalnego został przyjęty 308 głosami za, 190 przeciw i 71 wstrzymującymi się. CDU/CSU i SPD poparły reformę, a AfD i Lewica głosowały przeciwko. Zieloni w większości wstrzymali się od głosu.

To, co rząd niemiecki przedstawia jako niezbędną modernizację w walce ze szpiegostwem, terroryzmem i atakami cybernetycznymi, w rzeczywistości oznacza fundamentalną zmianę w relacjach między państwem a obywatelami.

Do tej pory niemieckie służby wywiadowcze zajmowały się głównie gromadzeniem i analizowaniem informacji oraz identyfikacją zagrożeń. W przyszłości, po spełnieniu określonych warunków prawnych, będą mogły aktywnie interweniować. Federalny Urząd Ochrony Konstytucji (BfV) może potajemnie wkraczać do domów, na przykład w celu instalowania oprogramowania szpiegującego na smartfonach lub manipulowania systemami technicznymi. Uzupełnieniem tych działań będą nowe możliwości nadzoru telekomunikacyjnego, porównywania danych biometrycznych oraz wykorzystania sztucznej inteligencji do analizy zebranych informacji.

Szczególnie niebezpieczne: Służby wywiadowcze uzyskają również możliwość atakowania infrastruktury cyfrowej, przekierowywania ruchu danych, usuwania informacji i stosowania ukierunkowanej dezinformacji w niektórych operacjach.

Oznacza to, że organ, którego zadaniem jest monitorowanie zagrożeń, coraz częściej staje się organem uprawnionym do samodzielnego przeprowadzania tajnych operacji.

Federalna Służba Wywiadowcza (BND) również otrzyma znacznie rozszerzone uprawnienia. W ramach strategicznego gromadzenia informacji wywiadowczych będzie mogła przechowywać treści komunikacyjne przez okres do sześciu miesięcy oraz dane połączeń przez okres do 13 miesięcy. Obejmuje to między innymi adresy IP oraz informacje o czasie i czasie trwania połączeń.

Rząd niemiecki uzasadnia to rosnącym zagrożeniem ze strony Rosji, Chin, Iranu, międzynarodowego terroryzmu i cyberataków. Niemcy muszą zmniejszyć swoją zależność od zagranicznych służb wywiadowczych i stać się bardziej zdolne do samodzielnego podejmowania działań.

Ale właśnie tu tkwi sedno konfliktu historycznego.

Niemcy nie ograniczyły swoich służb wywiadowczych przez dziesięciolecia przypadkiem. Ograniczenia te były celową konsekwencją doświadczeń z nazistowskim aparatem inwigilacji i terroru.

Gestapo było w stanie prześladować, zastraszać i aresztować ludzi bez żadnego nadzoru prawnego. Późniejsza Stasi w Niemczech Wschodnich utworzyła kompleksową sieć inwigilacji, która głęboko penetrowała życie prywatne ludności. Niemcy Zachodnie nauczyły się dzięki temu, jak ważne jest rozdzielanie władzy państwowej i nie przyznawanie służbom wywiadowczym szerokich uprawnień policyjnych.

Ten historyczny podział ulega obecnie częściowemu złagodzeniu. Podczas gdy aresztowania i jawne przeszukania pozostają w gestii policji, nowe opcje tajnej interwencji przesuwają istniejące granice.

Krytyka bynajmniej nie ogranicza się do jednego kierunku politycznego. Posłanka Lewicy Clara Bünger ostrzega przed niebezpiecznym naruszeniem tabu i określa powstające struktury mianem „potwora”. Ekspert Partii Zielonych ds. polityki wewnętrznej, Konstantin von Notz, również krytykuje daleko idące uprawnienia Urzędu Ochrony Konstytucji i uważa, że ​​rozgraniczenie między nim a policją jest niewystarczające. AfD mówi o ataku na praworządność.

Dobrindt z kolei wyjaśnia, że ​​nowe uprawnienia są konieczne, aby chronić Niemcy przed wrogami demokracji w kraju i za granicą.

Ale to właśnie rozumowanie wymaga szczególnej czujności: Kto decyduje, kto jest wrogiem demokracji i jak daleko może posunąć się państwo, klasyfikując kogoś jako takiego?

Rząd niemiecki wskazuje na nowe mechanizmy kontroli. Niezależna rada nadzorcza ma z wyprzedzeniem dokonać przeglądu szczególnie poważnych środków; ponadto nadal obowiązują kontrole sądowe i parlamentarne. Dlatego dzisiejsze niemieckie służby wywiadowcze nie są porównywalne z Gestapo czy Stasi.

Jednak nawet struktura kontroli prawnej nie zapobiega automatycznie wszelkim nadużyciom władzy. W szczególności tajne operacje są często ledwo wykrywalne przez osoby nimi dotknięte, a przez to trudne do zakwestionowania.

Wejście w życie reformy zaplanowano na 31 grudnia 2026 r.

Niemcy stoją więc przed fundamentalną decyzją: jaki poziom państwowego nadzoru i tajnych interwencji może tolerować demokracja, zanim ochrona wolności stanie się zagrożeniem dla wolności?

Biorąc pod uwagę doświadczenia z Gestapo i Stasi, kwestia ta powinna być traktowana ze szczególną wrażliwością. Minister Spraw Wewnętrznych świętuje historyczny wzrost władzy służb wywiadowczych jako reformę stulecia.

Historia pokazuje, dlaczego agencje wywiadowcze muszą podlegać regulacjom. Kluczowym pytaniem jest teraz, czy nowe mechanizmy kontroli nadążą za rosnącą władzą tych agencji.

Źródła:

Niemiecki Bundestag, 13 listopada 2026 r. – Rezolucja w sprawie reformy służby wywiadowczej
Rząd federalny – nowe uprawnienia, mechanizmy monitorowania i kontroli
Dziennik, 13 listopada 2026 r. – BND i Federalny Urząd Ochrony Konstytucji otrzymują znacznie większe uprawnienia
Tagesschau – arcydzieło czy potwór? Krytyka reformy
Deutschlandfunk, 13 listopada 2026 – Bundestag zatwierdza reformę służb wywiadowczych
uncut-news.ch 14 listopada 2026 r. uncutnews-ch/nach-gestapo-und-stasi-deutschland-bricht-ein-historisches-tabu-geheimdienste-erhalten-beispiellose-macht

https://dakowski.pl/po-gestapo-i-stasi-niemcy-przelamuja-historyczne-tabu-sluzby-wywiadowcze-zyskuja-niespotykana-dotad-wladze/

Narkotykowa fabryka pod Chełmem. Ukraińska mafia. Jednoosobowa??

 

Pod Chełmem zlikwidowano nielegalną wytwórnię narkotyków syntetycznych. Jej właścicielem miał być 32-letni obywatel Ukrainy, który produkował niezwykle niebezpieczną substancję Alfa-PVP, znaną również jako flakka. Podczas policyjnej akcji zabezpieczono około 45 kilogramów narkotyku oraz profesjonalną aparaturę służącą do jego wytwarzania. Okazało się również, że zatrzymany był poszukiwany na czterech podstawach prawnych, w tym listem gończym.
=================

[A on tak sam jeden pracował? Żadnych pomocników? Tytan… md]

==============

Akcja przeprowadzona na terenie gminy Chełm, które celem była narkotykowa fabryka, była poważnym uderzeniem w nielegalny rynek i ukraińską mafię w Polsce. W działaniach uczestniczyli policjanci, w tym funkcjonariusze jednostek antyterrorystycznych. Na miejscu odkryli profesjonalnie wyposażoną instalację wykorzystywaną do produkcji substancji psychotropowych. Skala przedsięwzięcia robi wrażenie: funkcjonariusze zabezpieczyli około 45 kilogramów Alfa-PVP.

====================

W nielegalnym obrocie standardowa pojedyncza porcja sprzedawana jest zazwyczaj w ilości około 0,1 g. Więc znaleziono 450 000 porcji... A ile już wcześniej poszło na rynek?? I to jaskółki te setki tysięcy odnosiły?? md]

=======================

To właśnie ta substancja, określana potocznie jako flakka, budzi szczególny niepokój. Jest silnie uzależniającym narkotykiem syntetycznym, zaliczanym do grupy katynonów. Jej zażywanie może prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych, niebezpiecznego pobudzenia, agresji, a nawet stanów zagrażających życiu. Narkotykowa fabryka pod Chełmem nie była więc zwykłym przypadkiem posiadania niedozwolonych substancji. Chodziło o produkcję środka, którego rozpowszechnianie może mieć tragiczne konsekwencje dla kolejnych osób.

Jeszcze bardziej wymowna jest przeszłość zatrzymanego. 32-letni obywatel Ukrainy był poszukiwany na czterech podstawach prawnych, w tym na podstawie listu gończego. Mężczyzna miał już wcześniej problemy z prawem związane z przestępstwami narkotykowymi i powinien odbyć karę roku pozbawienia wolności. Zamiast jednak stawić się przed wymiarem sprawiedliwości, miał prowadzić kolejną nielegalną działalność.

Tym razem nie uniknął odpowiedzialności. Po zatrzymaniu usłyszał kolejny zarzut, a sąd zdecydował o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy. Za zarzucane mu czyny grozi nawet 20 lat pozbawienia wolności.

Narkotykowa fabryka pod Chełmem to kolejny przykład tego, jak poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego stanowi nielegalny rynek substancji syntetycznych. Profesjonalne instalacje, duże ilości gotowego produktu i osoby poszukiwane przez organy ścigania pokazują, że nie mamy do czynienia wyłącznie z drobną przestępczością.

W tej sprawie szczególnie istotna jest skuteczność służb, które doprowadziły do likwidacji wytwórni i zatrzymania poszukiwanego mężczyzny. 45 kilogramów niebezpiecznej substancji nie trafi na czarny rynek, a podejrzany będzie odpowiadał przed sądem. Pozostaje jednak pytanie, jak długo podobne, ukraińskie przedsięwzięcia mogą funkcjonować, zanim zainteresują się nimi odpowiednie służby.

Niestety, nie znamy odpowiedzi na to pytanie, podobnie jak nie wiemy ile innych tego typu fabryk wciąż działa na terenie naszego kraju.


16 listopada 2026 magnapolonia/narkotykowa-fabryka-pod-chelmem-ukrainiec-wpadl

wtorek, 17 listopada 2026

Być może historia powszechna jest historią kilku metafor

 Celem tej notatki jest naszkicowanie jednego rozdziału takiej historii.


Sześć wieków przed erą chrześcijańską rapsod Ksenofanes z Kolofonu, znużony homeryckimi wierszami, które recytował, wędrując z miasta do miasta, napiętnował poetów za przypisywanie bogom cech antropomorficznych i zaproponował Grekom jednego boga, który jest wieczną kulą. W „Timajosie" Platona czytamy, że kula jest bryłą najdoskonalszą i najbardziej jednolitą, gdyż wszystkie punkty jej powierzchni są jednakowo odległe od środka; Olof Gigon („Ursprung der griechischen Philosophie", 183) uważa, że Ksenofanes nauczał analogicznie; Bóg jest kulisty, gdyż taka forma jest najdoskonalsza, czy najmniej niedoskonała, dla wyobrażenia bóstwa. Parmenides, czterdzieści lat później, powtórzył ten obraz („Istota podobna jest do masy dobrze utoczonej kuli, której siła jest stała od środka w jakimkolwiek kierunku"); Calogero i Mondolfo argumentują, że przeczuł on kulę nieskończoną, czy nieskończenie rosnącą, i że słowa, które przytoczyłem, mają znaczenie dynamiczne (Albertelli, „Gli Eleati", 148). Parmenides nauczał w Italii; w niewiele lat po jego śmierci Sycylijczyk Empedokles z Agrigentum utkał pracowitą kosmogonię; następuje w niej moment, kiedy drobiny ziemi, wody, powietrza i ognia tworzą kulę bez końca, „okrągły Sphairos,który raduje się w swej kolistej samotności". Historia powszechna kontynuowała swój bieg. Zbyt ludzcy bogowie, atakowani przez Ksenofanesa, zostali sprowadzeni do poetyckich fikcji czy demonów, ale mówiono, że jeden z nich, Hermes Trismegistos, podyktował nieustaloną liczbę ksiąg (42 według Klemensa z Aleksandrii, 20 000 według Jamblicha, 36 525 według kapłanów Thota, który też jest Hermesem); na ich stronicach zapisane były wszystkie rzeczy. Fragmenty tej iluzorycznej biblioteki, kompilowane czy też wymyślane od III wieku,tworząto, co nazywa się „Corpus Hermeticum"; w jednym z tych fragmentów, czy też w „Asklepiosie", przypisywanym również Trismegistosowi, francuski teolog Alain de Lille - Alanus de Insulis - odkrył przy końcu XII wieku formułę, której następne wieki nie miały zapomnieć: „Bóg jest rozumową kulą, której środek jest wszędzie, a powierzchnia nigdzie". Presokratycy mówili o kuli bez końca; Albertelli (jak przedtem Arystoteles) uważa, że w ten sposób popełnia sięcontradictio in adiecto, albowiem podmiot i orzeczenie się znoszą; może to być prawda, ale formuła z hermetycznych ksiąg pozwala nam nieomal przeczuć tę kulę. W XIII wieku ów obraz pojawia się ponownie w symbolicznym „Roman de la Rose", który podaje go jako pochodzący od Platona, i w encyklopedii „Speculum Triplex"; w wieku XVI ostatni rozdział ostatniej księgi „Pantagruela" dotyczył „owej sfery intelektualnej, która w każdym miejscu ma swój środek, a zaś obwód w żadnym, którą nazywamy Bogiem"1. Dla średniowiecznego umysłu znaczenie tego było jasne: Bóg jest w każdym ze swych stworzeń, ale żadne Go nie ogranicza. „Niebo i nieba niebów ciebie ogarnąć nie mogą", powiedział Salomon (III Królewskie, VIII, 272); kula - geometryczna metafora - musiała wydać się glosą do tych słów. Poemat Dantego zachował ptolemejską astronomię, która przez tysiąc czterysta lat rządziła wyobraźnią ludzi. Ziemia stanowi środek wszechświata. Jest nieruchomą kulą; dokoła krąży dziewięć koncentrycznych sfer. Siedem pierwszych to planetarne nieba (nieba Księżyca, Merkurego, Wenus, Słońca, Marsa, Jowisza, Saturna); ósma to niebo gwiazd stałych; dziewiąta - kryształowe niebo, zwane również Pierwszą Przyczyną. Jest ono otoczone przez Empireum utworzone ze światła. Cały ten pracowity aparat pustych, przeźroczystych i krążących sfer (pewien system domagał się ich pięćdziesięciu pięciu) stał się umysłową koniecznością; „De hypothesibus motuum coelestium commentariolus" brzmi ostrożny tytuł nadany przez przeciwnika Arystotelesa, Kopernika, rękopisowi, który przekształcił naszą wizję kosmosu. Dla pewnego człowieka, Giordana Bruna, przerwanie gwiezdnych sklepień było wyzwoleniem. Giordano Bruno ogłosił w „Uczcie popielcowej", że świat to nieskończony skutek nieskończonej przyczyny i że boskość jest w pobliżu, „gdyż jest wewnątrz nas jeszcze bardziej, niż my sami jesteśmy wewnątrz nas". Poszukiwał słów, aby objawić ludziom kopemikańską przestrzeń i wydrukował na słynnej stronicy: „Możemy stwierdzić z całą pewnością, że wszechświat cały jest środkiem lub że środek wszechświata jest wszędzie, a obwód nigdzie" („De la causa, principio et uno", V).

Zostało to napisane triumfalnie w 1584 roku, jeszcze w świetle Odrodzenia; siedemdziesiąt lat później nie pozostało już żadnego echa tego zapału i ludzie poczuli się zagubieni w czasie i w przestrzeni. W czasie - bo jeśli przyszłość i przeszłość są nieskończone, to nie istnieje w rzeczywistości żadne „kiedyś"; w przestrzeni - bo jeśli każda istota jest jednakowo odległa od nieskończoności i nieskończonej małości, to nie istnieje również żadne „gdzieś". Nikt nie znajduje się w jakimś dniu, w jakimś miejscu; nikt nie zna wielkości swojej twarzy. W czasach Odrodzenia ludzkość sądziła, że osiągnęła wiek męski, i tak twierdziła ustami Bruna, Campanelli i Bacona. W wieku XVII zatrwożyło ją poczucie starości; aby się usprawiedliwić, odgrzebała wiarę w powolną i nieuniknioną degenerację wszelkiego stworzenia, spowodowaną grzechem Adama. (W rozdziale piątym Księgi Rodzaju powiedziane jest, że „wszystkich dni Matuzalema było dziewięćset siedemdziesiąt dziewięć lat"3; w szóstym, że „Olbrzymowie byli na ziemi w one dni"). Pierwsza „rocznica"4 elegii „Anatomy of the World" Johna Donne'a opłakiwała niezwykle krótkie życie i bardzo niski wzrost współczesnych ludzi, którzy są jak wróżki i Pigmeje; Milton, według biografii Johnsona, obawiał się, że gatunek epicki jest już na ziemi niemożliwy; Glanvill uważał, że Adam, „medal Boga", obdarzony był wizją teleskopową i mikroskopową; Robert South napisał sławne słowa: „Arystoteles nie był niczym innym niż resztkami Adama, a Ateny - szczątkami Raju".W owym pozbawionym zapału stuleciu absolutna przestrzeń, która zainspirowała heksametry Lukrecjusza, absolutna przestrzeń, która była wyzwoleniem dla Bruna, stała się labiryntem i przepaścią dla Pascala. Pascal nienawidził wszechświata i pragnął wielbić Boga, ale Bóg był dla niego mniej rzeczywisty niż znienawidzony wszechświat. Rozpaczał, że firmament nie przemawia, porównywał nasze życie do życia rozbitków na bezludnej wyspie. Czuł nieustanny ciężar fizycznego świata, czuł zawrót głowy, strach i samotność, i wyraził je w innych słowach: „Natura to nieskończona kula, której środek jest wszędzie, powierzchnia nigdzie". Tak publikuje ów tekst Brunschvicg, ale wydanie krytyczne Tourneura (Paryż 1941), które oddaje skreślenia i wahania rękopisu, ujawnia, że Pascal zaczął od słowa effroyable „przerażająca kula, której środek jest wszędzie, powierzchnia nigdzie"5.Być może historia powszechna jest historią różnych intonacji kilku metafor.

Borges
Dalsze dociekania
Buenos Aires 1951

Tak działa propaganda. Dlaczego dajemy sobą sterować

 



SPIS TREŚCI:

00:00 – Tematy odcinka

00:58 – Intro

01:18 – Piotr Plebaniak — wojna, propaganda i życie na Tajwanie

04:10 – Dlaczego Tajwan?

05:57 – Język chiński i sposób myślenia

10:41 – „Sztuka wojny” i problemy przekładu

14:14 – Wyprawa na Syberię i katastrofa tunguska

18:44 – Dowodzenie, motywacja i „ziemia śmierci”

21:44 – Taoizm i wpływanie na bieg zdarzeń

24:16 – Wojna jako starcie woli

25:38 – Wojna psychologiczna i sterowanie emocjami

28:14 – Nadzieja, placebo i odporność psychiczna

31:48 – Strach, autorytety i operacje psychologiczne

33:32 – Yin-yang, równowaga i homeostaza

37:32 – Czarne łabędzie — granice przewidywania

41:24 – Jak przechytrzyć przeciwnika?

46:51 – Taoizm i cykle siły

52:57 – Pozory, blef i 36 forteli

58:19 – Współczesne konflikty oczami stratega

01:01:08 – USA, Izrael i kontrola energii

01:03:36 – Feudalny porządek świata i pozycja Polski

01:06:23 – Ukraina, Krym i zasoby energetyczne

01:09:15 – Izrael i USA — zależność czy symbioza?

01:11:46 – Gaza, narracja i konflikt o przetrwanie

01:17:59 – Demografia, migracje i hierarchie społeczne

01:23:32 – Status, relacje i spadek dzietności

01:28:13 – Demokracja, służby i realna władza

01:32:25 – Rynek książki: Allegro i Amazon

01:33:24 – Polski przemysł i kapitał zagraniczny

01:35:55 – Czy Polska jest na wojnie hybrydowej?

01:41:38 – Książki Piotra Plebaniaka i hasło DRWAL

01:43:50 – Zapowiedź kolejnej części o Tajwanie


https://www.youtube.com/watch?v=dmnkZGMALgo

Nowoczesność to pułapka. Zachód musi dokonać swojej dekolonizacji. Dugin.

 

Musimy rozplątać zachodnią nowoczesność. Jej podstawą jest odrzucenie chrześcijaństwa ze wszystkimi jego aspektami, w tym fizyką, kosmologią, społeczeństwem, polityką, kulturą, moralnością, metafizyką. Stało się to około 500 lat temu w Europie Zachodniej. Teraz jesteśmy na końcowym etapie.

Zachodnia nowoczesność (w tym nauka i technologia) jest rakiem cywilizacyjnym. Wszystko, co nowoczesne, jest zasadniczo toksyczne i nieludzkie. Burżuazja, kapitalizm, demokracja, liberalizm, państwo narodowe, umowa społeczna to antychrześcijańskie perwersje.

Nie możemy niczego poprawić za pomocą płytkich haseł, deklaracji politycznych lub gorących debat. Bez pełnej rekonstrukcji nowoczesności nic nie jest możliwe. Droga jest zablokowana. Cała reszta to jeszcze jeden obrzydliwy program.

Kryzys współczesnego świata jest oczywisty. Ale aby właściwie sobie z tym poradzić, musimy mieć pewne zdolności metafizyczne, których całkowicie brakuje. Sama nowoczesność surowo tego zabrania. Nowoczesność to żelazna totalitarna ideologia, która mocno trzyma całą ludzkość.

Ideologia w wąskim znaczeniu to liberalizm, komunizm, faszyzm, nacjonalizm i niektóre ich podgatunki. Ale razem tworzą ideologię w szerszym znaczeniu. To jest zachodnia nowoczesność. Tradycjonaliści zaproponowali metodę, jak to uchwycić.

Wspólnym mianownikiem dla wszystkich rodzajów nowoczesnych ideologii jest odrzucenie Tradycji, Świętego, prawdziwego autentycznego chrześcijaństwa. Oni są rogami Bestii. Normalny świat zakończył się wraz ze średniowieczem. To, co nastąpiło, to apokaliptyczne przygotowania.

Jeśli świat musi się skończyć, niech tak będzie. Ale najważniejsze jest, aby spotkać ten moment we właściwym obozie. Ponieważ koniec świata jest końcem Wielkiej Wojny między Niebem a Piekłem. Problemem jest stosunek do Boga. Wybór obozu należy do nas.

Edukacja to system kontroli umysłu. Proces edukacyjny ujędrnia struktury mentalne, intelektualne formatowanie umysłu. To nie jest obiektywne, neutralne. Nie ma czegoś takiego. Kształcenie stawiamy pod kontrolą, podporządkowujemy się władzy. Instalujemy system operacyjny.

Oni instalują system operacyjny w umyśle o ludziach, którzy nimi kontrolują i rządzą. Edukacja to proces instalowania systemu operacyjnego. Ideologie to rodzaj systemu operacyjnego – Apple, Microsoft lub Unix. Ideologie są niezbędne, niezależnie od tego, czy to zauważamy, czy nie. To zawsze jest przetwarzanie w głębi umysłu.

Twierdzenie o całkowitej suwerenności jednostki jest ideologicznym blefem. To jest absolutnie niemożliwe. Treść jednostki jest w niej instalowana przez społeczeństwo i poprzez narzędzia ideologiczne. Liberalizm formatuje społeczeństwo jako składające się z jednostek. To indukowało jednostkę.

Komunizm wywołał dwie klasy antagonistów. Nacjonalizm indukował naród. Ani jednostka, ani klasa, ani naród nie istnieją. Są to konstrukcje ideologiczne narzucone przez zachodnią nowoczesność. Wszystkie z nich są fałszywą świadomością, sztuczną alienacją Dasein.

Nowoczesność to pułapka.

Główną i najpotężniejszą kolonizacją jest kolonizacja umysłu. Zachodnia nowoczesność skolonizowała nie tylko niezachodnie społeczeństwo. Najpierw skolonizowała sam Zachód, kradnąc jego historyczną świadomość, wypaczając jego tradycje i dziedzictwo intelektualne.

Aby skolonizować drugiego, musisz najpierw skolonizować siebie. Jeśli Zachód chce powrócić do własnej tożsamości, korzeni, tradycji, musi najpierw zdekolonizować się, uwolnić własną historię od uzurpacji Oświecenia i fałszywej teorii postępu.

Nie można ponownie kolonizować Reszty bez dekolonizacji samego Zachodu. Dekolonizować Zachód oznacza zorganizowanie wielkiej rewolty przeciwko nowoczesności, przeciwko współczesnemu światu.

To nie jest Zachód przeciwko Wschodowi (lub Reszcie). Zachodnia nowoczesność jest antyzachodnia. Tak więc anty-Zachód przeciwko Wschodowi (Reszta) głęboko wypaczony przez zachodnią (w istocie antyzachodnią) kolonizację/modernizację.

alexanderdugin/modernity-is-a-trap-the-west-must

https://dakowski.pl/nowoczesnosc-to-pulapka-zachod-musi-dokonac-swojej-dekolonizacji-dugin/