Zalety książki i inne obrazki

 

Dobra nowina - Izrael naprawdę może nie mieć bomby atomowej

Oczywiście o ile takowa bomba istnieje, bez wątpienia Izrael ją ma. Nie mniej gdy zaczniemy się wgłębiać w zagadnienie, pojawia się wiele znaków zapytania. Pewne obiekcje są natury technicznej, pewne w zupełności dostępne amatorom.

Tu przedstawiam parę fragmentów książki: Death Object - Exploding the Nuclear Weapons Hoax autorstwa Akio Nakatani.

Istnienie bomby atomowej jest brane przez większość populacji jako tak samo pewne jak 2+2=4, albo to że ziemia jest okrągła. O ile skłaniam się ku temu, że ziemia faktycznie jest mniej więcej okrągła, w tym wypadku bardziej interesującą wydaje się dialektyka czy jestem kimś żyjącym na ziemi, okrągłej czy jakiejkolwiek innej, czy też wszelka rzeczywistość poznawana przez zmysły znajduje się we mnie. O ile w przypadku gdy uważam się za człowieka, ta alternatywna interpretacja doświadczenia wydaje się być absurdalną. Jednak gdy uzna się że ciało ludzkie jest tylko jednym z obiektów w polu świadomości, i to że większość ludzi uważa się bardziej za ludzi niż za świadomość obserwującą rzeczy w przestrzeni i czasie wynika z postawy wobec ciała: to moje, tym jestem, to moje ja, to propozycja że jesteśmy raczej świadomością niż ciałem, nie jest bynajmniej tak absurdalna. Jeżeli się taką wydaje to tylko z powodu pewnego mentalnego nawyku, który bierze za pewne to co wcale pewne nie jest. Bycie człowiekiem jako esencja Grzechu Pierworodnego?

Zatem kwestionowanie istnienia bomby atomowej może być, w terminologii Hadota, ćwiczeniem duchowym, pewnego rodzaju treningiem w kwestionowaniu naszych nawykowych założeń.

Czy autor książki ma rację? Na tym etapie przyznam że dopuki ktoś faktycznie nie użyje tej broni, która w jednej chwili zniszczy całe miasto, jestem raczej dość sceptyczny co do jej istnienia.

Świadectwo Siewierskiego

Alexander P. de Seversky (7 czerwca 1894 - 24 sierpnia 1974) był rosyjsko-amerykańskim pionierem lotnictwa, wynalazcą i wpływowym zwolennikiem strategicznej siły powietrznej. Wkrótce po zakończeniu wojny odbył podróż inspekcyjną do Hiroszimy i Nagasaki. Jego obserwacje i wnioski są szczególnie cenne, ponieważ miał duże osobiste doświadczenie w bombardowaniach i działaniach powietrznych, a także głęboką koncepcyjną i teoretyczną wiedzę na temat materiałów wybuchowych i skutków wybuchów. Sprawozdanie z jego podróży zostało opublikowane w artykule magazynu z 1946 r., który został szerzej omówiony jako rozdział w jego książce z 1950 r. „Air Power: Key to Survival”.

Severskiemu zarzuca się czasami stronniczość. Czasami mówi się, że w mylący sposób zminimalizował przerażającą moc broni atomowej, aby z góry uprzedzić lub złagodzić amerykańskie poczucie winy w oczach opinii publicznej za zrzucenie bomby na pogrążoną w ruinie Japonię. To niedorzeczny zarzut, ponieważ w 1946 roku nie było powodów do zmartwień. Opinia publiczna w przeważającej mierze zaakceptowała użycie bomby.

Nie było też zbyt wiele lęku, aby się uspokajać. USA były jedynym posiadaczem broni nuklearnej. Bardziej prawdopodobne jest, że obserwacje Severskiego były dokładnie takimi, jakimi je postrzegano – szczerą oceną racjonalnego, trzeźwego i posiadającego dużą wiedzę wojskowego (który całkowicie wierzył w istnienie bomby atomowej i który jedynie kwestionował część szumu informacyjnego wokół jej efektów). Raport ten w niewielkim stopniu przyczynił się do zjednania mu sympatii amerykańskiego reżimu politycznego, chcącego zaszczepić strach u nowych powojennych przeciwników.

Po odwiedzeniu głównych obszarów Pacyfiku przybyłem do Japonii. Badania, do których zostałem przydzielony, rozpocząłem od lotu powietrznego po wyspach Honsiu i Kiusiu, które obejmują główną część przemysłowej Japonii. Przeleciałem nad Tokio, Jokohamą, Yokosuką, Nagoją, Osaką, Kobe, Akashi i dziesiątkami innych miast, które były przedmiotem intensywnego ataku powietrznego. Niektóre z tych miast są tak blisko siebie, że sprawiają wrażenie niemal ciągłego jednego ośrodka przemysłowego.

Wszystkie te obszary zniszczenia przedstawiały w przybliżeniu ten sam wzór wizualny. Mniejsze miasteczka zostały doszczętnie spalone. Widziane z góry dominował kolor różowawy – efekt, jaki wywołały stosy popiołu i gruzu zmieszanego z zardzewiałym metalem.

Podobne różowawe dywany rozścielały się w większych miastach, z tą różnicą, że wśród nich stały duże i małe, nowoczesne betonowe budynki i konstrukcje fabryczne, mosty o nienaruszonym stanie i inne obiekty, które przetrwały uderzenie. Wiele budynków oczywiście spłonęło, ale z powietrza nie było tego widać.

Byłem podekscytowany perspektywą widoku pierwszego miasta zbombardowanego bombą atomową, i przygotowany na radykalnie nowe widoki, jakie sugerowały ekscytujące opisy, które czytałem i słyszałem.

Ale ku mojemu całkowitemu zdziwieniu Hiroszima z powietrza wyglądała dokładnie tak samo, jak wszystkie inne spalone miasta, które widziałem!

Była tam znajoma różowa plama o średnicy około dwóch mil. Była usiana zwęglonymi drzewami i słupami telefonicznymi. Tylko jeden z dwudziestu mostów w mieście został uszkodzony. Skupiska nowoczesnych budynków Hiroszimy w śródmieściu stały pionowo. Było oczywiste, że wybuch nie mógł być tak potężny, jak nam wmawiano. To był raczej rozległy wybuch niż intensywny. Słyszałem o budynkach, które natychmiast strawił niespotykany dotąd upał. Jednak tutaj widziałem budynki nienaruszone konstrukcyjnie, a co więcej, zwieńczone nieuszkodzonymi masztami flagowymi, piorunochronami, pomalowanymi balustradami, znakami ostrzegającymi przed nalotami i innymi stosunkowo delikatnymi przedmiotami.

Na moście T, miejscu wycelowania bomby atomowej, szukałem „łysego miejsca”, w którym prawdopodobnie wszystko wyparowało w mgnieniu oka. Nie było go ani tam, ani nigdzie indziej. Nie udało mi się znaleźć żadnych śladów niezwykłych zjawisk. To, co widziałem, było w istocie repliką Jokohamy, Osaki lub przedmieść Tokio – znajomą pozostałością po obszarze drewnianych i ceglanych domów zniszczonych przez niekontrolowany ogień. Wszędzie widziałem pnie zwęglonych i bezlistnych drzew, spalone i niespalone kawałki drewna. Ogień był na tyle intensywny, że wygiął i skręcił stalowe dźwigary oraz stopił szkło, aż zaczęło płynąć jak lawa – tak jak w innych japońskich miastach.

Betonowe budynki znajdujące się najbliżej centrum eksplozji, niektóre zaledwie kilka przecznic od serca wybuchu atomowego, nie wykazały żadnych uszkodzeń konstrukcyjnych. Nawet gzymsy, daszki i delikatne dekoracje zewnętrzne pozostały nienaruszone. Szkło okienne było oczywiście rozbite, ale jednopanelowe ramy trzymały się mocno; jedynie ramy okienne składające się z dwóch lub więcej paneli były wygięte i wyboczone. Uderzenie wybuchu nie mogło zatem być niezwykłe.
(Reader’s Digest 1946 Alexander P. de Seversky)"

"Świadectwo lekarskie

Profesor Richard Muller (UC Berkeley) stwierdził, że: „Śmierć z powodu promieniowania i radioaktywności w Hiroszimie była naprawdę niewielka. Główną przyczyną śmierci był wybuch. Wydaje się to potwierdzać wypowiedzi z wywiadu generała brygady Crawforda F. Samsa (szefa Sekcji Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej Dowództwa Generalnego Najwyższych Mocarstw Sojuszniczych od 2 października 1945 r. do czerwca 1951 r.). Sams nie był sceptykiem broni nuklearnej. Zakładał i wierzył, że nad Hiroszimą zdetonowano broń atomową. Tym bardziej należy poważnie potraktować jego ocenę aktualnej sytuacji dotyczącej zgonów z powodu choroby popromiennej.

Ciekawym jest wyczuć napięcie, które najwyraźniej istniało w tamtym czasie między tymi, którzy chcieli odgrywać horrory atomowe (w celu odstraszenia od wojny lub przybierając postawę macho) a tymi, którzy chcieli je bagatelizować (aby wyglądać humanitarnie).

Żadna agencja ze Stanów Zjednoczonych nie mogła niczego założyć w Japonii bez naszej zgody. Projekt Manhattan był bardzo zainteresowany oceną szkód wyrządzonych przez bombę atomową, podobnie jak inne agencje. Publiczna Służba Zdrowia wysłała misję, Marynarka Wojenna wysłała ludzi. Przychodziło do mnie kilkanaście różnych grup lekarzy, którzy chcieli dowiedzieć się o skutkach bomby atomowej, nad którą miałem kontrolę. Pierwszą grupę zabrałem drugiego września, nie, to było mniej więcej trzeciego – do Hiroszimy. Wysłałem sześć ładunków samolotem i zszedłem na dół, aby przedstawić niektórych z naszych lekarzy. Kiedy po raz pierwszy byłem w Hiroszimie i trafiłem do tej grupy, włączyłem radio i pewien profesor z Columbii powiedział, że „każdy, kto dotrze do Hiroszimy w ciągu najbliższych pięćdziesięciu lat, umrze z powodu promieniowania”. Ciągle słyszelibyśmy te bzdury.

Powołałem wówczas wspólną komisję ds. ofiar bomb atomowych. Amerykański projekt był autoryzowany i finansowany przez Stany Zjednoczone – Komisję Energii Atomowej – ale nakłoniliśmy Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej do powołania tam komisji, więc obsadzono ją wspólnie z Japończykami. Rozpoczęliśmy długoterminowy projekt dotyczący skutków tego promieniowania.

Wspomniałem o środkach odstraszających przed wojną. Przyniesiono list, w którym Prezydent szukał nowego środka odstraszającego przed przyszłą wojną, ponieważ zawiodły siły powietrzne. Wiesz, „jeśli będzie kolejna wojna, siły powietrzne zniszczą cywilizację” i to zawiodło ponieważ zmasowane naloty nie rzuciły Niemiec na kolana.

Przeciwnie, strategiczne badanie wykazało, że produkcja wojskowa faktycznie wzrosła podczas naszych bombardowań. Zatem przedmiotem Listu z instrukcjami było: „Odtworzysz niszczycielski efekt bomby atomowej”. To ja ustalałem termin. Każdy, kto był w Hiroszimie i zmarł w ciągu sześciu miesięcy, niezależnie od tego, czy został potrącony przez rower, czy coś innego, zostałby przypisany bombie atomowej. Większość ofiar okazała się być ofiarami wysokich temperatur (wynikłych z ogniowej burzy).

Wybuchła bomba atomowa i w tym mieście mieszkało około 250 tysięcy ludzi. Innymi słowy, narażona była populacja o dużej gęstości. Kiedy bomba wybuchła, zginęło około 2 tysiące osób z 250 tysięcy – w wyniku wybuchu, promieniowania cieplnego, intensywnego promieniowania rentgenowskiego i gamma. Potem to, co się wydarzyło, przypomina trzęsienie ziemi. Wybuch powalił domy, hibachis powstawały pożary. Kiedy masz trzęsienie ziemi lub bombę atomową, wzniecasz pożary, a następnie ludzie zostają uwięzieni w budynkach. I znowu, poprzez niekończące się wywiady: „Gdzie byłeś?” „Gdzie był twój dziadek?” „Gdzie była babcia, kiedy to się wydarzyło?” Zebraliśmy dowody, które w skrócie wykazały, że spalenie około dwóch trzecich miasta zajęło około trzydziestu sześciu godzin.

Widzicie, to nie był „Bing” taki, jak reklama tutaj [powiedziała]: wybuchła bomba i miasto zniknęło. Nic takiego się nie wydarzyło. To była propaganda odstraszająca. Potem mówią: „Jedna bomba i Chicago znika”, wiesz? Wszystko, co musisz zrobić, to zajrzeć do magazynu Life i innych wydarzeń z lat 45, 46 i tak dalej. Próbuję tylko pokazać, jak to jest: „Zakończ wojnę jednym B-17”. Cóż, trzeba twardo stąpać po ziemi. O ile wówczas mogliśmy sobie wyobrazić, w ciągu trzydziestu sześciu godzin w wyniku uwięzienia, poparzenia i tak dalej zginęło około dwudziestu jeden tysięcy ludzi. To tak, jak ci, którzy zginęli w trzęsieniu ziemi [i późniejszym] pożarze. Następnie, jak powiedziałem, wyznaczyłem sześciomiesięczny termin każdemu, kto tam był, mimo że wyjechał itd., na wyznaczenie terminu śmierci w wyniku opóźnionych skutków promieniowania.

Jeden z nas zaprosił tam księdza, który powiedział, że według jego szacunków w wyniku wybuchu bomby zginęło 100 tysięcy ludzi. Cóż, widzisz, tak się nie stało. Nigdy nie zginęło 100 tysięcy ludzi. Kiedy wróciłem do tego kraju, z wojskowego punktu widzenia byłem przerażony, gdy odkryłem, że nasi główni planiści w Departamencie Wojny posługiwali się własną propagandą, 100 tysięcy zgonów, Bing! I [oni] to porównywali – mówiąc, że to największy zabójca, porównując to z liczbą ofiar śmiertelnych w Tokio, które zostało dosłownie zniszczone przez materiały wybuchowe. Właściwie bomba atomowa była cholernie kiepskim zabójcą w porównaniu ze śmiertelnością populacji narażonej na nalot dywanowy.

Powtarzałem im w sztabie generalnym, łącznie z szefem sztabu: „Jeśli możecie powstrzymać wojnę, na litość boską, róbcie to i wyolbrzymiajcie jej skutki, ile chcecie. Ale nie wierzcie własnej propagandzie, jeśli stosujecie ją do planowania wojskowego.” Właściwie bomba atomowa była kiepskim zabójcą.

Czytaj cały artykuł po angielsku 

Inżynier Mamoń o polskich filmach

 MAMOŃ:

Ha, ha, ha. Ja na przykład nie chodzę do teatru w ogóle.

SIDOROWSKA:

Ha, ha, ha, my chodzimy wszędzie, proszę pana, i do teatru, i do kina, i na rewie.

SIDOROWSKI:

Byliśmy ostatnio z żoną, proszę pana, w Hali Mirowskiej, gdzie ja miałem aparat Zorkę 5 i zrobiłem kilka zdjęć.

MAMOŃ:

Ja w ogóle nie lubię chodzić do kina, a szczególnie nie chodzę na filmy polskie w ogóle. Nudzi mnie to po prostu. Zagraniczny to owszem, pójdę sobie. Bo fajne są filmy zagraniczne, wie pan? Jakoś tak można, wie pan, jakoś tak, no ja wiem, no, przeżyć to, wie pan, przeżyć. A w filmie polskim, proszę pana, to jest tak: nuda. Nic się nie dzieje, proszę pana. Nic. Taka, proszę pana… Dialogi niedobre. Bardzo niedobre dialogi są, proszę pana. W ogóle brak akcji jest. Nic się nie dzieje, proszę pana. Aż dziw bierze, że nie wzorują się na zagranicznych, proszę pana. Wie pan. Przecież tam, niech pan weźmie na przykład aktora, proszę pana. Zagranicznego. To ten aktor zagraniczny, proszę pana, to jego twarz coś, wie pan, nie wiem, jak tutaj, trudno mi w tej chwili powiedzieć, wie pan, coś takiego wyraża, wie pan. Jakoś tak, no, no wie pan, o co mi chodzi. A polski aktor, proszę pana, to jest pustka. Pustka, proszę pana. Nic! Absolutnie nic. Załóżmy, proszę pana, że polski aktor, proszę pana, gra, nie? Widziałem taką scenę kiedyś, na przykład, no ja wiem, na przykład zapala papierosa, nie? Proszę pana, zapala papierosa, i, proszę pana, patrzy, tak, w prawo, potem patrzy w lewo, prosto. I nic. Dłużyzna, proszę pana. To jest po prostu dłużyzna, proszę pana. Proszę pana, siedzę sobie, proszę pana, w kinie, pan rozumie, i tak patrzę, siedzę se w kinie, proszę pana, normalnie, patrzę, patrzę na to, no i aż chce mi się wyjść z kina, proszę pana. I wychodzę.

No i panie, i kto za to płaci? Pan płaci, pani płaci, my płacimy. To są nasze pieniądze, proszę pana.

SIDOROWSKI:

Społeczeństwo.

MAMOŃ:

Społeczeństwo, proszę pana. No normalnie”.

Świat bez gotówki

Zapraszam w podróż do bezgotówkowego świata ...

Polecam przeczytać, gdyż owa symulacja niebawem stanie się faktem i naszą rzeczywistością...

Wyobraźmy sobie, że wszystkie nasze pieniądze są wirtualne i znajdują się w systemie bankowym. Już nie nosimy ze sobą grubych portfeli, nie martwimy się o to, że zostaniemy okradzeni, albo, że zgubimy pieniądze. Być może ktoś doda, że przestaniemy przenosić bakterie na przekazywanych z rąk do rąk banknotach... Uszczelniony zostanie system podatkowy, łatwiej będzie kontrolować budżet.

Wszystko na pozór wygląda wspaniale... 

To jedna strona medalu. Czego zatem nie widać? 

Eliminacja gotówki jest częścią wielkiego planu i jednym z głównych celów Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Przykładowo we Francji czy Hiszpanii zakupy gotówkowe można zrobić za jedynie 1000 euro i limit ten sukcesywnie spada. W Polsce przedsiębiorcy mogą rozliczać gotówkowo faktury do 15 000 PLN (jeszcze do niedawna było to 15 000 EURO).

Wojna z gotówką trwa już 10 lat i przypomina gotowanie żaby, stąd większość z nas niczego nie podejrzewa.

Cel świata bez gotówki:

1. większa władza państwa i banków

2. spłata zadłużenia przez rządy i banki pieniędzmi obywateli - podatek inflacyjny.

Czyli tzw permanentna inwigilacja ( o tym innym razem)

Prawdziwą "niespodzianką" będzie połączenie ujemnych stóp procentowych z wyeliminowaniem gotówki. Zobaczmy to na liczbach:

W świecie bezgotówkowym Obywatel ma np na koncie 100 000

stopy procentowe zostają obniżone do - 5% ( tak jak m.in. w Szwajcarii, Japonii, Danii, Szwecji itd). Co oznacza, że bankowi trzeba płacić za przechowanie pieniędzy.

Po roku stan rachunku wynosi już 95 000

w 2. roku 90 250

w 3. roku 85 737

itd. chętnych zapraszam do policzenia po jakim czasie środki "znikną" z rachunku. (czytaj zmienią właściciela)

To jest proces, który jest możliwy do wdrożenia tylko w świecie bezgotówkowym, gdyż nie ma przed nim narzędzi obrony o ile ... wcześniej nie zabezpieczymy gotówki.

Jak się uchronić?

Zamieniać wirtualny pieniądz w realne wartości:

- fizyczne złoto i srebro

- nieruchomości, w szczególności ziemię 

- dzieła sztuki

- kamienie szlachetne itp.

★★★

"Wielokrotnie już wspominałam o ELIMINACJI GOTÓWKI. Przypomnę, że jest to jeden z priorytetowych celów Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Od stycznia w Niemczech za gotówkę i bez okazywania dokumentów można kupić mniej niż 1,5 uncji złota. To kolejny przejaw nie tylko zwalczania gotówki, ale też postępującej represji finansowej.  

KUPUJMY za GOTÓWKĘ póki możemy!

Czemu służy brak możliwości posługiwania się banknotami i monetami ?

1. pełnej kontroli nad każdym obywatelem

Kto, gdzie i kiedy dokonał zakupów. Co zostało kupione, za ile, jak często itd.

Idźmy dalej tym tropem. Co jeśli nasze preferencje zakupowe nie będą "pasować" do przyjętego wzorca? Spadniemy na liście punktacyjnej?

Lista represji finansowych dla odmiany nielimitowana.

Polecam zaznajomić się z wdrażanym w Chinach scoringiem obywateli:

https://www.computerworld.pl/news/Permanentna-inwigilacja-czyli-scoring-po-chinsku,411813.html  

2. powolnej utracie oszczędności przez społeczeństwo

Stracą wszyscy trzymający pieniądze w aktywach, które są podatne na negatywne stopy procentowe. 

ROSNĄCA INFLACJA + NEGATYWNE STOPY PROCENTOWE = STRATY

dla większości:

- lokat

- kont oszczędnościowych

- obligacji 

- funduszy inwestycyjnych od pieniężnych po stabilnego wzrostu

Zachęcam do wysłuchania mojego filmu nt negatywnych stóp procentowych w połaczeniu z eliminacją gotówki:

https://www.facebook.com/100255398112409/videos/523628741555855/  

3. rozpędzeniu inflacji

Zabierając pieniądze z banku i idąc z nimi na zakupy, zwiększamy popyt na dobra i usługi. Kolejnym krokiem jest wzrost cen... i tak mechanizm się samo napędza. O tym czemu służy wzrost inflacji pisałam w poprzednim mailu.

Zapraszam do zakupów gotówkowych póki jeszcze jest taka możliwość.

Jestem w stanie Państwa zaprosić do biur w Katowicach i Tychach i tam dokonać dyskretnej zamiany papierowych pieniędzy na fizyczne złoto.

Na spotkania proszę się umawiać z wyprzedzeniem.

Katarzyna Szewczyk 

Pytanie o naturę pytania

W starożytnej Grecji rozpoznawano typ pytania, które pogrążało odpowiadającego jednako, niezależnie czy odpowiedział na nie twierdząco lub przecząco. Jedno z nich: “Czy używasz kija gdy bijesz żonę? Odpowiedz tak czy nie?" I teraz czy odpowiedź była "tak" czy też "nie", spotykała się z tym samym: “A zatem bijesz swą żonę”. Jest wiele pytań tego rodzaju i pewne z nich nie są wcale tak ewidentne.

Dlaczego nie przerwać – nie ma pośpiechu - zanim zdecydujemy się na jednostronną odpowiedź, zerknijmy na sposób w jaki Budda utrzymywał i prezentował całe swe nauczanie. Jedna rzecz z pośród wielu innych do odnotowania tutaj to, że zadbał on by rozpostrzeć sieć dzięki której można zinterpretować wszystkie spekulacyjne poglądy. To Brahma-jala Boska Sieć, która jest pierwszą rozprawą w całej Sutta Pitace, formującą jak gdyby rodzaj filtru dla umysłu, lub zmieniając figurę, tabulację za pomocą której, gdy właściwie użyta, wszystkie spekulacyjne poglądy mogą być zidentyfikowane, prześledzone aż do błędnego czy nieusprawiedliwionego założenia, z którego wypływają i w ten sposób zneutralizowane. Ta “Sieć” faktycznie klasyfikuje wszelkie możliwe spekulacyjne poglądy (racjonalne czy irracjonalne) w schemat 62 typów. Te 62 typy nie są opisami indywidualnych filozofii innych nauczycieli współczesnych Buddzie - są oni często wspominani gdzie indziej w Suttach, lecz jest obejmującą siecią (po odkryciu podstawowych założeń na których te spekulacyjne poglądy spoczywają) dzięki której można wyłapać wszelkie błędne poglądy.

Ale równie dobrze może paść pytanie: "Dlaczego o tym tutaj wspominamy?" Ponieważ zamiast akceptowania pytania “czy Nauka Buddy jest religią czy filozofią?” i próbowania odpowiedzenia na nie, możemy na moment zrobić krok w tył. Możemy zapytać się siebie czy przez odpowiedzenie “buddyzm to filozofia” nie popadniemy w jeden z typów błędnych poglądów uchwyconych przez “Boską Sieć” przeciwko którym ta sieć powinna nas ochraniać. Budda określił rytualizm (silsbbata-paramasa) jako próżne marnowanie czasu prowadzące do rozczarowania. I tak jeżeli mamy na myśli mówiąc o religii “praktykowanie rytuałów” lub nieusprawiedliwione i niedające się zweryfikować emocjonalne przekonania, jeżeli powiemy “buddyzm jest religią” to czy nie będzie to oznaczało, że Budda nauczał właśnie tej rytualnej ślepoty, zwodniczej łatwowierności, którą sam tak zdecydowanie krytykował?

Nie ma oczywiście końca argumentom, które mogą być przytaczane z obu stron, dialektyka kontynuuje oscylowanie bez rozwiązania do czasu ucięcia jej przez proste zmęczenie lub do czasu gdy jakiś elokwentny mówca uśpi nas w myślenie, że sprawa raz na zawsze została ustalona. Lub możemy po prostu zaakceptować jedną stronę dialektyki i zapomnieć o tym, do czasu. Ale z pewnością dialektyka zostanie ponownie otwarta, prędzej czy później i rozpocznie swój wahadłowy ruch. Dysponując najlepszą wolą na świecie i najwyższą niezniszczalną cierpliwością i wspaniałą dialektyczną zręcznością czy możemy dojść do jakiegoś rozwiązania? Cóż możemy zrobić?

W Anguttara Nikaya Budda podzielił pytania na cztery rodzaje. Pewne mogą być odpowiedziane jednoznacznie (tak lub nie). Pewne muszą być przeanalizowane przed odpowiedzeniem na nie. Inne muszą być potraktowane przez kontr-pytanie. (Skłaniając pytającego do wytworzenia materiału samodzielnie co wskaże mu bezpośrednio na to jak się rzeczy mają) i ostatnie to te, które w ogóle nie mogą być odpowiedziane (są one tego typu jak to o kiju i żonie; gdyż sprawiają, że odpowiadający potwierdza założenie niezależnie od tego jak odpowie). Muszą one być całkowicie odłożone na bok.

I teraz, pytanie, tak długo jak pozostaje pytaniem jest dialektyką a gdy odpowiedziane, dialektyka jest jednoznacznie rozwiązana. W swej czterorakiej klasyfikacji pytań (dialektyk) Budda komunikuje nam jak traktować dialektyki. Są dwie formy komunikacji i mogą one być nazwane odpowiednio “dydaktyczną” i “egzystencjalną”. Pierwsza mówi: “To jest tak a tak”, “to jest tym co trzeba zrobić” podczas gdy druga dąży do zestawienia podstawowych elementów sytuacji i pozostawienia ich innym by dokonali sami dla siebie aktu odkrycia, co może być uczynione na podstawie tych zebranych elementów. Dydaktycznie można komuś powiedzieć jak ma ugotować posiłek przez zakomunikowanie mu przepisu, ale zaspokojenie głodu i odkrycie procesu gotowania i tego jak dobry jest posiłek, może być tylko komunikowane egzystencjalnie – to musi być przeżyte.

Wróćmy teraz do czterech pytań i sposobów komunikowania odpowiedzi, tak jak to zakomunikował nam Budda; po pierwsze każde pytanie jest dialektyką. I pierwszy typ pytań jest do odpowiedzenia dydaktycznie. To ten rodzaj dialektyki, gdzie obie strony są już widoczne, co może i powinno być rozwiązane przez jednoznaczną odpowiedź (autorytetem dla takiego jednoznacznego rozwiązania jest zawsze dokładna obserwacja bez zapomnienia tego co się zaobserwowało). Przykładami takich jednoznacznych decyzji będą wybory dawania nad skąpstwo, uprzejmości a nie nienawiści i gniewu, jednoznacznego utrzymywania pięciu wskazań niezłamanymi (gdyż Budda zaobserwował, że ich łamanie pociąga za sobą ból, taka jest obserwowalna natura egzystencji dla Buddy wiedzącego jak rzeczy się mają) itd. Najwyższą formą, w której ta jednoznaczna decyzja się wyraża to forma Ośmiorakiej Szlachetnej Ścieżki, wybór Właściwego i odrzucenie Błędnego. (NB w ten sposób widziana, Ścieżka jawi się nie jako “obserwancja” czy ” racjonalny schemat” czy "obowiązek” ale jako praktyczna droga do zakończenia cierpienia). To dydaktyczna komunikacja, która jednoznacznie rozwiązuje dialektykę z jasnych powodów i bez mistyfikacji.

Następny typ – to pytania dające się odpowiedzieć po analizie – mogą one być uważane za typ dialektyki której jedna strona została ukryta i której obie strony wymagają jasnego naświetlenia. To pytania, których dwuznaczność powinna być wykazana dydaktycznie. Czy po tym może być ono odpowiedziane lub częściowo odpowiedziane, jest sprawą drugorzędnej wagi. To co ważne to nie”kupić kota w worku” przez odpowiedzenie jednoznacznie na pytanie, którego w pełni się nie zrozumiało. Podwójność idącej za tym dialektyki do czasu zanim nie zostanie naświetlona przez analizę pozostając ukrytą może być niebezpieczna i wprowadzająca w błąd. Takim pytaniem będzie: ”Czy Budda krytykował wszelki ascetyzm?” Przed odpowiedzeniem, główny punkt debaty powinien być jasno przedstawiony.

Trzeci rodzaj pytania musi być potraktowany przez kontr-pytanie. To sprawia, że pytający odkrywa w swym własnym umyśle elementy, które skłoniły go do zadania tego pytania. I to gdy zostaje to tak naświetlone przez niego samego, daje mu możliwość odkrycia jak zbłądził formułując swe pytanie. Może odkryć dla siebie, że zakładana dialektyka jego pytania jest fikcyjna, i że prawda leży gdzie indziej. To w żadnym wypadku nie jest komunikacja dydaktyczna lecz egzystencjalna. Pytającemu nie mówi się dydaktycznie co ma robić, egzystencjalnie daje mu się możliwość osobistego odkrycia (To co jest odkrywane, może być dydaktycznie zakomunikowane ale akt odkrycia nie). W tym sensie Nauka Buddy- ta o Czterech Prawdach – jest sercem egzystencjalnej komunikacji.

Czwarty rodzaj pytania, którego należy unikać, to ten co pochwytuje odpowiadającego albo celowo albo niezamierzenie w potwierdzenie nieusprawiedliwionego założenia, niezależnie czy odpowie twierdząco czy negatywnie. (Jest dobrze rozpoznane przez logikę jak zaprzeczenie z konieczności wymaga uprzedniej afirmacji tego co jest zaprzeczane czy negowane). Najlepszym przykładem takich pytań jest zestaw czterech: ”Czy Tathagata istnieje po śmierci? Czy nie istnieje po śmierci? Czy zarówno istnieje jak i nie istnieje po śmierci? Czy ani istnieje ani nie istnieje po śmierci?” na żadne z nich Budda nie zgodził się odpowiedzieć. “Czy to dla tego że był agnostykiem?” spytali pewni ludzie. Ale samo to pytanie pokazuje, że egzystencjalna komunikacja zawiodła w przypadku pytającego, bo oprócz faktu opisania Buddy (Przebudzonego) jako agnostyka co jest raczej zwykłą sprzecznością, przeoczono to, że cztery pytania o istnienie Tathagaty po śmierci zawierają założenie, które odpowiedzi tak lub nie jednako afirmują.

Wydaje się, że daleko odeszliśmy od naszych pierwotnych dociekań “Czy Nauka Buddy jest religią czy filozofią?” Ale dwie rzeczy wyszły na światło. Pierwszą jest to, że jeżeli odpowiemy zbyt pośpiesznie w ten czy inny sposób, możemy niechcący przyznać, że Nauka Buddy “jest” albo jednym ze spekulacyjnych poglądów, które zostały uchwycone przez Buddę w “Boską Sieć” (Brahmajala) lub, że “jest” ona jedną z rytualistycznych obserwancji ślepej wiary określanej przez Buddę jako nierozerwalnie związanej z rozczarowaniem. Drugą jest to, że zanim podejmiemy się odpowiedzi możemy spytać się siebie do którego rodzaju pytań należy nasze pytanie.

Nauka Buddy – religia czy filozofia?

Tu w jednej Sutrze możemy znaleźć aż dwa typy pytań,

Czcigodny panie, kiedy uczeni szlachetni, uczeni bramini, uczeni gospodarze i uczeni pustelnicy, po sformułowaniu pytania przychodzą do Zrealizowanego i stawiają je, czy w umyśle Zrealizowanego już jest myśl: 'Jeżeli przyjdą do mnie i spytają mnie tak, odpowiem im w ten sposób'? Czy też taka odpowiedź pojawia się Tathagacia na miejscu?”

10. „Co do tego, Książę, odpowiem ci kontr-pytaniem, odpowiedz jak uważasz. Jak ci się wydaje Książę, czy jesteś obeznany z częściami karety?” „Tak czcigodny panie, jestem”. Jak myślisz, książę, kiedy ludzie przychodzą do ciebie i pytają: 'Jaka jest nazwa tej części karety?' czy już była u ciebie w umyśle myśl: 'Jeżeli przyjdą do mnie i spytają mnie tak, odpowiem im w ten sposób'? Czy też taka odpowiedź pojawia się u ciebie na miejscu?” „Czcigodny panie, jestem dobrze znany jako znawca części karety. Wszystkie części karety są mi dobrze znane. Odpowiedź pojawia mi się na miejscu”.

11. "Tak też Książę, kiedy uczeni szlachetni, uczeni bramini, uczeni gospodarze i uczeni pustelnicy, po sformułowaniu pytania przychodzą i zadają je Tathagacie, odpowiedź pojawia się Tathagacie na miejscu. Dlaczego tak jest? Ten element rzeczy został w pełni spenetrowany przez Tathagatę, przez pełną penetracją którego, odpowiedź pojawia się Tathagacie na miejscu".

Oraz pytanie które trzeba przeanalizować przed odpowiedzą:

M. 58 Do Księcia Abhaya

I z innej perspektywy

Ten sposób pojmowania modelu pytanie-odpowiedź wywodzi się z mentalności naukowo-oświeceniowej: człowiek jest istotą rozumną, zdolną do odpowiedzi na pytania, które sam sobie zadaje. I jako istota rozumna zadaje sobie pytania, na które jest w stanie odpowiedzieć. Ten sposób widzenia rzeczy operuje jednym rodzajem pytań: tym, które należy do wiedzy naukowej. I to jest właśnie ten rodzaj wiedzy, o którym myślał Arystoteles. Ten arystotelesowski model pytań i odpowiedzi leży u podstaw gmachu wiedzy i jest on jednocześnie mechanizmem jego wzrostu: wiedza to drapacz chmur, który wznosi się w nieskończoność, gdyż z każdym kolejnym pokoleniem rośnie liczba pytań i i danych na nie odpowiedzi.

Jednak prawda jest taka, że istnieją dwa rodzaje pytań, które po prostu dzielą dziedzinę kultury na dwie części: kwestie wiedzy (na przykład odległość z Ziemi do Księżyca) i problemy (na przykład czym jest człowiek?). Wiedza jest przedmiotem nauk, podczas gdy problemy należą do filozofii. W nauce pytanie jest najważniejsze, dopóki nie ma na nie odpowiedzi. Potem upada, umiera, zostaje zdegradowanye, wyeliminowane przez odpowiedź, która jako jedyna pozostaje.

Purificatio mentis albo jeśli nie wiesz, że nie wiesz, to nawet nie chcesz wiedzieć →

Skąd, zatem, przychodzi pytanie? Jakie jest jego miejsce powstania? Jasnym jest że nie pochodzi od wiedzy absolutnej. Kiedy Bóg pyta Adama "Gdzie jesteś?" jego pytanie jest czysto retoryczne. Ani też nie pochodzi z absolutnego braku wiedzy gdyż kiedy nie wiesz, że nie wiesz, nawet nie pragniesz wiedzieć. Źródłem tego pytania jest wiedza o negatywności: wiesz, że nie wiesz, wiesz co znaczy "wiedzieć", i wiesz że nie wiesz tego o co pytasz. ...

Moglibyśmy powiedzieć, że według Sokratesa, kondycja ludzka może być wpisana w przestrzeń pomiędzy tymi trzema dualizmami: pomiędzy życiem i śmiercią, pomiędzy wiedzą i niewiedzą, i pomiędzy dobrem i złem. Zgodnie z Sokratesem, zatem, człowiek istnieje w tych trzech przestrzeniach "pomiędzy". ... Moje pytanie wynika z tej sytuacji ludzkiej istoty w przestrzeni pomiędzy "wiedzą" i "niewiedzą" ... We wszystkich dialogach sokratejskich grzechem śmiertelnym jest uważać że wiesz to, czego nie wiesz. Z chwilą kiedy zaczynasz myśleć, że wiesz, robisz wykroczenie przeciwko ludzkiej kondycji, i zaczynasz być w błędzie; z tego powodu, dla Sokratesa, ostateczną odpowiedzią jest pytanie....

Sokratejski poziom wiedzy o tym, że się nie wie →

Barnevernet i Polski Rambo

Polski Rambo

Niektórzy rodzice nie próbują nawet walczyć w sądzie. Uważają, że norweski system jest zepsuty do cna, a jedynym sposobem na odzyskanie dziecka jest porwanie. W praktyce na ten desperacki krok decydują się nieliczni, ale wielu go rozważa. Wśród znajomych zawsze znajdzie się ktoś, kto zapyta: „A próbowaliście dzwonić po Rutkowskiego?”.

Po odbiciu Nikoli to norma.

W czerwcu 2011 roku detektyw Krzysztof Rutkowski zapakował do czarnego audi ekipę TVP i wyruszył pod Larvik, gdzie Barnevernet odebrał Helenie i Arkadiuszowi dziewięcioletnią Nikolę. Tam wraz z rodzicami opracował misterny plan: Nikola ma czekać na sygnał, a gdy nadejdzie pora – złapać linę alpinistyczną, przyczepić się i spuścić z pierwszego piętra.

Jak wymyślili, tak się stało. Rodzice zastępczy zorientowali się dopiero rano, gdy auto z rodzicami i dziewczynką było już w Danii.

Skuteczną akcję Rutkowskiego można obejrzeć w filmie dokumentalnym Ucieczka z raju. Pomija on tak drugorzędne kwestie, jak stanowisko Barnevernetu (jeśli urząd odmawiał komentarza, zawsze można było zacytować decyzję o zabraniu dziecka), za to przytacza tytuł wcześniejszego artykułu w „Super Expressie”: Dramat polskiej rodziny. Odebrano im córeczkę, bo… była smutna.

Po odbiciu Nikoli i emisji filmu o sprawie zrobiło się jeszcze głośniej. W lipcu Norwegia zwróciła się do polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości o zwrot dziecka. Jednak – to już zupełny happy end – sąd w Szczecinie odmówił. Dziewczynka została w Polsce.

W zrozpaczonych emigrantów wstąpiła nadzieja: może tak da się wygrać z systemem?

– Od czasu Nikoli mieliśmy piętnaście podobnych spraw: Polacy, Litwini, Rosjanie. Nawet jeden Szwed się zgłosił, co mieszkał w Norwegii – mówił mi Rutkowski.

Spotkaliśmy się w Warszawie wiosną 2015 roku, prawie cztery lata po akcji. Wyjaśnił, że do Norwegii już nie jeździ, wysyła tylko swoich ludzi, bo jest „zbyt znany”. Tamtejsze media, choć zniesmaczone porwaniami, faktycznie ochrzciły go mianem „polskiego Rambo”.

– Ostatnio główna telewizja norweska robiła o mnie reportaż dla wiadomości. Skwitowali go jednym: co by pan zrobił, jakby panu Barnevernet zabrał juniora? Obok stała potężna giwera. Przeładowałem i skierowałem w kierunku kamery.

„Polski Rambo” – jak zwykle ubrany na czarno, z telefonem przyklejonym do dłoni – wyłożył mi swój punkt widzenia na norweski system opieki, bawiąc się kluczykami od swego audi.

– Dzieci w Norwegii nie wolno przytulać, nie wolno się z nimi bawić w sposób frywolny. Lanie absolutnie prowadzi do aresztu. Wiadomo, że nasze z Polski, z byłego bloku wschodniego, są traktowane zupełnie inaczej. Są obdarzane ciepłem, przyjaźnią, miłością, pocałunkami, co w Norwegii bardzo się nie podoba. To specyficzny kraj. Niejednokrotnie sen o raju na ziemi rozbija się o to, że dziecko idzie smutne do przedszkola czy szkoły – i jest zabierane.

Zapytałem, czy nie obawia się, że niektórym rodzicom jednak trzeba było odebrać dzieci. Uśmiechnął się pod nosem.

– Oceniamy najpierw sytuację. Widzimy, kto do nas przychodzi. Nasi ludzie jadą na miejsce do domu. Patrzymy, jakie warunki, czy nie nadużywają alkoholu. Wie pan, to są szczegóły.

– A czy zdarzyło wam się nie przyjąć zlecenia?

– Nie.

Odbicie dziecka „z wykorzystaniem dobrych środków technicznych” kosztuje średnio od sześciu do dziesięciu tysięcy euro. Choć w niektórych wypadkach, na przykład trzynastoletniego Saszy Frołowa, który sam zadzwonił po pomoc, Rutkowski „działa społecznie” lub przynajmniej obniża cenę.

W akcji biorą udział minimum dwa samochody z czterema pracownikami. Jeden „czyści drogę”: sprawdza, czy nie ma blokady, informuje o patrolach drogówki. Drugi wiezie dziecko. Dobrze mieć w ekipie kobietę, bo w razie dyskusji na granicy „jest lepiej postrzegana”.

– Granice nie są szczelne. Są lajtowe. Wie pan, nie wszystkim się chwalimy. Powiem tylko, że zgłosił się do nas nawet pracownik polskiego korpusu dyplomatycznego, choć nie z Norwegii. Tam miał córkę. Zabrali mu jedno dziecko, szykowali się na drugie. Przywieźliśmy dwoje.

W czerwcu 2016 roku portal Patriot24.net podał, że powstaje „lista Rutkowskiego” – „spis dzieci na wzór listy Schindlera, które należy wydobyć z norweskiej niewoli socjalnej i zwrócić rodzicom”.

– Nie ma zgody na zniewalanie dzieci i ich rodziców w świetle chorego, patologicznego prawa przyjętego przez władze Norwegii. Tworzymy listę dzieci, które trzeba wyciągnąć z tajnych rodzin zastępczych, często homoseksualnych i z dewiacjami seksualnymi. I oddać naturalnym rodzicom, którzy z tęsknoty odchodzą od zmysłów – miał powiedzieć portalowi „polski Rambo”.

Rodzice, którzy decydują się na porwanie, czasem nie zdają sobie sprawy z ryzyka. Jeśli zostaną złapani, grozi im więzienie. Nieudana próba dramatycznie zmniejsza też szanse na odzyskanie dziecka w sposób legalny. Ci, którzy stracili prawo do opieki na stałe i przegrali apelację w sądzie, mogą raz w roku wnosić o powtórne zbadanie sprawy.

Polskie sądy nie zawsze zachowują się tak jak ten w Szczecinie. Znam przypadek, w którym matka przewiozła swe dzieci do Polski wbrew wyrokowi norweskiego sądu (akurat bez udziału Rutkowskiego), a polski sędzia nakazał ich powrót do Norwegii.

Po spotkaniu z Rutkowskim napisałem do matki Nikoli, proponując spotkanie. Chciałem zobaczyć, jak żyje się jej córce kilka lat po głośnej akcji. Odmówiła.

Trud zbadania jej sprawy zadała sobie Ewa Winnicka w artykule dla „Polityki” z 4 stycznia 2012 roku. Z racji parabolicznego języka opowieści niełatwo wyłuskać z niej fakty, ale wygląda na to, że Nikola była świadkiem awantur rodziców (w tym przemocy), że rodzice wplątywali ją w owe awantury, że poskarżyła się w szkole na brak jedzenia, a Barnevernet starał się wcześniej pomóc (na przykład zapewniając terapię dla matki w depresji i pomoc w lekcjach dla Nikoli), lecz rodzice tego nie chcieli.

Według tabloidu „Verdens Gang” w ostatniej dekadzie norweskie Ministerstwo Sprawiedliwości zwróciło się do różnych państw o zwrot ponad pół tysiąca porwanych dzieci. Typowy przypadek dotyczy wcale nie podopiecznych Barnevernetu, lecz małżeństwa mieszanego: jedno z rodziców to Norweg, drugie – obcokrajowiec. Rozwodzą się, sąd przyznaje opiekę Norwegowi. Zdesperowany partner wywozi dzieci do swojego kraju.

Czasem taka sprawa ma ciąg dalszy. Zdarza się bowiem, że obce sądy, tak jak w sprawie Nikoli, nie przychylają się do wniosku Norwegii. Wtedy do akcji wkraczają prywatne firmy – „norwescy Rutkowscy”. W ciągu dziesięciu lat przewiozły one do Norwegii dwieście trzydzieścioro siedmioro dzieci.

Najemnicy działają na granicy prawa i choćby dlatego wyobrażanie sobie, że zatrudnia ich Barnevernet, byłoby absurdem. Zlecenie daje zwykle norweski rodzic, by odbić dziecko byłemu partnerowi za granicą.

(...)

Biuro porad

Dorota z Kristiansand stara się pomagać Polakom zupełnie inaczej: prowadzi facebookową stronę „Moje doświadczenia z Barnevernet”, która w lipcu 2016 roku miała ponad 2,1 tysiąca członków (to najprężniejsze forum na ten temat w polskim internecie). Udziela też darmowych porad przez telefon. Dzwonią do niej Polacy z całej Norwegii.

– Papierki to nie dla mnie. Skupiam się na człowieku, jego historii, psychice. Najważniejsze, by miał dużo siły do walki o swoje dziecko – opowiadała mi Dorota.

Dorota nie lubi pisać maili. Woli gadać (jak mówi, zawsze była gadułą). Zauważyła, że przez telefon ludzie mniej się krępują, łatwiej opowiadają o problemach.

Najpierw wypytuje ich o szczegóły sprawy. Ile lat ma dziecko. Kiedy przyjechali. Skąd ten donos, czy mieli problemy ze szkołą, a może z sąsiadami. Notuje wszystko na brudno. Mogłaby stworzyć opasłą kartotekę, ale po zakończeniu sprawy wszystko wyrzuca.

Telefony są przeróżne, zwykle błahe. Jakiś Norweg z góry doniósł na polską sąsiadkę, że jej dziecko płacze. Kobieta wyjaśniła służbom, że jest małe, to płacze. Taki ma charakter. Zamknęli dochodzenie.

Ale zdarzają się i poważne sprawy.

Dzwonią też ci, co nie mieli styczności z Barnevernetem. Matka wchodzi na forum i włos jej się jeży. Pisze: „Czy naprawdę tak łatwo stracić dziecko?”. Dorota odpisuje: „Zadzwoń, to pogadamy”. Tłumaczy, że wszystko zależy od zarzutów, gminy, zachowania rodziców. Nie ma reguły, każdy ma swoją historię.

– Ja jestem od tego, żeby wyczuwać. Rodzice są spanikowani. Czują, że trafili pod kosę. W tym momencie mogą nie myśleć logicznie. Staram się ogarnąć za nich bałagan. Niektórych trzeba ostro ustawić: weź się w garść, tu chodzi o twoje dziecko!

Jeden musi odstawić alkohol. Drugi zacząć pracować. Raz zadzwoniła rodzina, którą gang zmuszał do sprzedawania narkotyków. Dopiero po naleganiach Doroty zaczęli współpracować ze swoją adwokat.

– Zwykle jak widzę, że rodzina jest w porządku, to mówię: „Wszystko musi być wyreżyserowane na tip-top”. Jak przyjdą, w domu ma być czysto. Macie ich poczęstować kawą i ciastem. Zawsze powtarzam, że Barnevernet patrzy na rodziny przez wycięty szablon. Jak coś wystaje, to rodzina już jest dysfunkcyjna. Mnie zależy, żeby trzymać ją w kupie. Oni patrzą tylko na dziecko.

Najważniejsze, by rodzic nie stracił nad sobą kontroli.

– Nieraz dyktuję im całe zdania, bo na Norwegów strasznie działa, jak ktoś mówi ładnie i wzniośle. Ale uwaga, to ma wypaść naturalnie!

Jedno z ulubionych zdań Doroty brzmi: „Aby dziecko weszło w nasz świat, trzeba najpierw wejść w jego świat”. Norweg słyszy to i dziwi się: „Proszę, jacy mądrzy!”.

Inne zdanie: „Burzycie nam nasz tryb życia codziennego”. Tak można powiedzieć Norwegowi, żeby się odchrzanił, a on jeszcze się ucieszy – że wszystko takie ułożone.

Polak ma być uprzejmy i współpracować z Barnevernetem – a przynajmniej udawać, że współpracuje. Bunt nic nie da, bo to oni mają władzę. Jak będą proponować pomoc, trzeba się zainteresować. A na koniec powiedzieć: „Świetnie, jak będziemy potrzebować, to się zgłosimy”. Inaczej ma się wyjęte kilkanaście godzin z życiorysu. No, chyba że sprawa jest poważna. Wtedy trzeba przyjąć ofertę.

W jednej sprawie ojciec był agresywny, gdy odbierano mu dziecko. Groził, wyzywał.

– Spokojnie. Masz to w papierach, ale teraz racjonalnie się wytłumacz – poradziła mu Dorota. – Powiedz, że uniosłeś się, bo jesteś ojcem, a każdy ojciec będzie bronił swego dziecka.

– Kochającym ojcem – dodał.

– O, jeszcze lepiej. To mi się podoba. Powiedz, że każdy popełnia błędy. Nie ma ludzi bez skazy, ale chcesz z nimi współpracować.

Większość osób dzwoni wieczorem. Gdzieś od wpół do ósmej rodzina nie ma już szans, by dodzwonić się do Doroty. Kiedyś w niedzielę mąż schował jej telefon. Chciał, żeby odpoczęła.

– Ale ja lubię to robić. Mogę być nie wiem jak zmęczona, przysypiać na fotelu przed telewizorem. Rodzic do mnie dzwoni – i wchodzę na inny poziom świadomości, nie wiem, jak to powiedzieć. Staję na baczność. I naprawdę czasem zastanawiam się, skąd biorę te wszystkie słowa.

Dorota do niedawna prowadziła własną firmę, która zajmowała się sprzątaniem, budowlanką, wynajmem pracowników. Teraz przejął ją mąż, a ona skupia się na poradach. Założyła stowarzyszenie, wciągnęła do współpracy prawnika i parę innych osób. Chce wspierać sprawy Polaków w Strasburgu.

Z wykształcenia jest pielęgniarką. Próbowała też studiować psychologię, ale musiała rzucić studia, bo nie miała czasu na wychowywanie dzieci: Patrycji (dziś dwadzieścia lat) i Adriana (trzynaście lat).

Do Norwegii przyjechała w 2008 roku za mężem, który rok wcześniej zaczął tam pracować na budowach. Początki były ciężkie: mieszkali we czwórkę w jednym pokoju, gdy wstawała, musiała uważać, żeby nie nadepnąć na głowę córce, która spała na materacu. Gotowała na dwóch małych palnikach.

– Ale i tak było fajnie, bo byliśmy razem. Świetny czas, nowe możliwości.

Po pewnym czasie wynajęli większy pokój z piętrowym łóżkiem, szafą, telewizorem. Mieszkali w kamienicy: oddzielna kuchnia, korytarz, zamknięte podwórko. W lato wpadało pełno znajomych. Czasem przychodził właściciel Chińczyk i spał u nich na podłodze.

Minął kolejny rok. Wynajęli domek pod Kristiansand. Patrycja szybko nauczyła się norweskiego. Na początku co tydzień oznajmiała, że wraca do koleżanek do Polski, ale w końcu jej przeszło. Dorota założyła firmę.

Właśnie w Kristiansand Adrianem zainteresował się Barnevernet.

Adrian już w Polsce bywał nieznośny. Dorota twierdzi, że bardzo przeżył wyjazd ojca. Pokazywał, że jest mu źle. Jak zostawiła garnek z olejem – wylał. To samo z płynem do płukania. Pół dnia wycierała podłogi.

W Norwegii przedszkolanki zauważyły, że chłopiec ma problemy z mową. Używał nieadekwatnych słów. Kiedyś usłyszał słowo „lipa” i mówił tak, ilekroć chciał iść do łazienki. Trudno mu było określać czas. Zamiast „jutro”, „pojutrze” mówił: „Mama, ile razy będę musiał spać?”. Dorota biegała do różnych przychodni, ale żadna nie potrafiła postawić jednoznacznej diagnozy.

W 2010 roku Dorota sama zgłosiła się do Barnevernetu. Myślała: „Kto ma pomóc, jak nie oni?”. Akurat w tym samym czasie doniesienie w sprawie Adriana złożyła szkoła. Miał opowiadać w klasie o… satanizmie. Dorocie przypomniało się, że jakiś czas temu Patrycja włączyła na komputerze heavymetalowy teledysk. Adrian musiał go podejrzeć. Dorota wyjaśniła sprawę, obyło się bez dochodzenia – ale diagnozy dalej nie postawiono.

Wynajęła adwokata.

– Zrobił spotkanie ze szkołą i tymi wszystkimi konowałami z przychodni. Zażyczyłam sobie, żeby wypisali mi raporty, co robili przez tyle lat. Też jestem po szkole medycznej, to sobie poczytam. I wiesz co? Nagle diagnoza się znalazła: ADHD.

Adrian dostał leki. Brał je przez dwa lata. Zaczął jednak łysieć w trzech miejscach, a na plecach wyskoczył mu rumień. Gdy Dorota wczytała się w ulotkę, odkryła tyle skutków ubocznych, że tabletki trafiły do kosza.

Syn poczuł się lepiej, łysienie się cofnęło.

Mniej więcej wtedy szkoła złożyła drugie doniesienie do Barnevernetu. Niepokoiły ją opowieści Adriana, że widzi UFO, jeździ po nocy quadem, a jego matka całymi dniami leży w łóżku.

– Pomyśleli, że może jestem pijana, a ja wtedy po prostu chorowałam.

List wspominał też, że „matka interesuje się cudzym dzieckiem”.

Dorota:

– Chciałam naprawić relacje jednego ucznia, którego prześladowali inni. Najpierw podejrzany był mój Adrian, ale tak naprawdę prześladowali go wszyscy. Nagadałam Adrianowi, że jak ktoś przezywa Stefana, to ma mu pomóc albo to zgłosić. Pomogło – i dlatego próbowałam zorganizować w szkole zebranie, by powiedzieć rodzicom, jak postępować. To się nie spodobało.

Po spotkaniu w urzędzie pracowniczka Barnevernetu zapytała ją, czy wyraża zgodę, żeby porozmawiali z Adrianem w jego szkole. Odparła, że nie ma problemu.

Tamtego dnia autobus, który zawsze wracał ze szkoły, miał spóźnienie. Siedziała w oknie, wpatrując się w pustą ulicę.

Gdy zobaczyła go w oddali, ze szczęścia wybiegła z domu w klapkach. Wzięła jego tornister. Syn zdziwił się, że ścisnęła go tak mocno.

– Był w szoku, bo nigdy się tak nie zachowywałam. Wiem, co mogą czuć rodzice, którzy tracą dzieci, kiedy one nie wracają. Trochę tego zaznałam.

Jej sprawa skończyła się po pierwszej wizycie. Dorota zaczęła wtedy czytać o Barnevernecie w sieci. Nie chciało jej się wierzyć, że tyle rodzin ma problemy. Znajoma z Sandnes na zachodzie kraju, która sama trochę doradzała, skierowała do niej parę osób.

Wkrótce zaczęli dzwonić inni.

Z książki Macieja Czarneckiego 

Dzieci Norwegii O państwie (nad)opiekuńczym

„Z twojej nicości wszechświat się wywiedzie”

 U granic milczenia, wydając najsłabsze tchnienie, melancholia szepcze: „Wszystko jest pustką, wszystko jest marnością!” Świat jest martwy, dotknięty śmiercią, wchłaniany przez nicość. To, co posiadane, zostało utracone. To, co było nadzieją, nie nadeszło. Przestrzeń jest wyludniona. Wszędzie rozciąga się jałowa pustynia. I jeśli jakiś duch wznosi się nad tą przestrzenią, to jest to duch zrozpaczonej pewności, czarny obłok jałowości, z którego nigdy nie tryśnie błyskawica żadnego fiat lux. Cóż pozostało z tego, co zawierała świadomość? Zaledwie parę cieni. I może ślady granic, które czyniły ze świadomości skarbnicę, naczynie – jak zapadnięty mur zniszczonego grodu. Dla melancholika jednak przestronność, zrodzona ze zniszczenia, również znika. A pustka staje się bardziej ciasna niż najmniejsza cela więzienna.

Tak długo jak melancholia radzi sobie z pustką i nie popada w bezprzedmiotowe osłupienie, pustkę pogłębia pamięć: pamięć o utraconych możliwościach, widmo wigoru, który się nie odrodzi. Melancholia jest wdowieństwem: viduitas. Bez wątpienia cenotaf jest najtrafniejszym emblematem melancholii, bo żaden materialny ślad nie pozostał po utraconej osobie, którą staramy się ocalić od zapomnienia. O spojrzeniu, o oczodole mawia się, że są puste, ponieważ zawierały wizję i ją utraciły. Aby to wyrazić, Baudelaire – najznakomitszy znawca melancholii (który celowo w swych wierszach użył wszystkich rymów francuskich do słowa vide, pustka) – posługuje się słowami z przedrostkiem przeczącym: nieodwołalne, niepowrotne, nieprzebaczalne… W wierszu Nieodwołalne (L’Irréparable) Baudelaire porównuje swe serce do pustej sceny: „Lecz moje biedne serce, co nie zna ekstazy, / Jest sceną co, – uparta – / Próżno czeka na wróżkę o skrzydełkach z gazy!”1Lecz jeśli, tak jak tu, istnieje  o c z e k i w a n i e,  choćby zawiedzione, to znaczy, że melancholia nie do końca zwyciężyła. Kiedy jakaś przyszłość, choćby nic nie miało się w niej wydarzyć, stoi otworem przed świadomością, to pustka zmienia swe znaczenie. Spełnienie na powrót staje się możliwe. W oczekiwaniu na to, co mogłoby to spowodować, pustka nie jest już końcem świata: to już nie żałoba, lecz potencjalne przyjęcie wyznacza jakość pustki. W wersach, które dopiero co przeczytaliśmy, Baudelaire, używając uwspółcześnionych, strywializowanych słów, parafrazuje bardzo stary obraz teologii negatywnej, figurę niestrudzenie powtarzaną przez mistyków: dusza musi się opróżnić na przyjęcie Boga. Asceza musi strawić, unicestwić, oddalić wszelkie myśli, wszelkie żądze stworzenia. Dusza musi stać się całkowicie pusta, aby w pełni mogła do siebie przyjąć boskie światło i miłość, które na nią spłyną. Dusza musi być zdolna do pojmowania Boga – capax Dei – to znaczy musi pozbyć się wszystkiego, co nie jest zgodne z Jego wolą. Heretycy nawet powiedzą: wszystkiego, co nie jest rzeczywistą obecnością Boga, która czyni z nas cząstkę Jego jestestwa. Ascetyczne unicestwienie jest tak radykalne, że można je było wziąć za unicestwienie melancholiczne, nie widząc różnicy między owymi dwoma unicestwieniami, która jest taka jak między rozpaczą a nadzieją. A niebezpieczeństwa również są ogromne, bo nadzieja uczestnictwa w boskości jest aktem pychy i nie ma gwarancji, że w idealnej pustce, w której szykują się zaślubiny, gość nie będzie Szatanem, cielesną żądzą pod postacią Anioła, zastępem potworów… Wraz z Ego, substytutem Boga, który nie godzi się pokonać dystansu, jaki Go dzieli od stworzenia. Odtąd razem z „Ja” sztuka i literatura w swej nowoczesnej wersji również wkroczą na scenę.

Na tym, wydaje mi się, polega ogromne znaczenie Prób Montaigne’a. Ukazują nam one dwie wersje pustki i jej zapełnienia. Między jedną wersją a drugą następuje zwrot o niezwykłej doniosłości. Pierwsza jest wersja teologiczna w wydaniu fideistycznym, którą wykłada Apologia Rajmunda Sebond. Pirronizm chrześcijański – twierdzi Montaigne – „przedstawia człowieka nagim i  c z c z y m  (vuide); uznającym swą przyrodzoną nicość; gotowym otrzymać z góry jakowąś obcą siłę; ogołoconym z ludzkiej wiedzy i tyleż bardziej zdatnym pomieścić w sobie siłę boską; depcącym swój sąd, aby uczynić więcej miejsca wierze […]. Człowiek w tym stanie to biała karta, przygotowana, aby przyjąć pod palcem Bożym takie kształty, jakie Mu się spodoba na niej wypisać”2. Druga wersja pustki – przy melancholii, na którą jeszcze działają leki – pozwala na wtargnięcie „chimer i fantastycznych monstrów”3 i – w sposób mniej chaotyczny – na wkroczenie na scenę „ja”. Przypomnijmy słynne zdanie: „Zaczem, jako iż jestem zupełnie pozbawiony i  p r ó ż n y  (vuide) wszelkiej innej treści, nastręczyła mi się własna osoba jako przedmiot i materia”4 – Montaigne usprawiedliwia się, lecz nie okazuje z tego powodu skruchy. Naraża się przez to na krytykę autorów religijnych: Pascal, jego główny oponent, będzie tym, który oświadczy, że „serce człowieka jest czcze i pełne plugastwa”5. W jego oczach Montaigne odwoływał się tylko do próżności, to znaczy do pustki słów, do pustki miłości własnej i jedynie pogłębił pustkę w sercu, pozostał jeńcem marności.

Kiedy śledzimy, przynajmniej w literaturze francuskiej, tematykę pustki, uderza nas uporczywa dwuznaczność. Poczucie pustki nie przestaje być interpretowane jako oczekiwanie Boga; ale coraz bardziej staje się momentem wstępnym, w którym rozpościera się przestrzeń, której wypełnienie będzie zadaniem wyobraźni. To z powodu pustki w swym sercu Rousseau, o czym mówi nam w Wyznaniach, uciekł do krainy urojeń, wymyślił „społeczeństwa doskonałych istot”6 i przelał na papier listy, które stały się Nową Heloizą. Ale czy utwór powieściowy wystarczy, by wypełnić pustkę? W liście do Malesherbes’a7 zapewnia, że odczuwał czczość swych mrzonek i że owa myśl „ czasem z nagła go zasmucała”. Wówczas rodziła się „niewytłumaczalna pustka, której nic nie mogłoby wypełnić”. I ta pustka staje się upajająca: „Już samo to było rozkoszą, ponieważ przenikało mnie bardzo silne uczucie i kuszący smutek, których nie chciałbym nie odczuwać”. Impuls ten skieruje się ku „nieskończoności”, ku „wielkiemu bytowi”. Uczucie, które nie może znaleźć spokoju w pustce, wykracza poza obszar kojących fikcji, aby szukać, po drugiej stronie, ekstazy, która przemieni pustkę w Byt absolutny. Droga „nieokiełznanej” mistyki stanowi przedłużenie fikcji powieściowej na modłę nie mniej literacką.

„Umysł nie cierpi pustki […] i się z niej składa”8. Taki jest paradoks, z którego Paul Valéry w pełni zdaje sobie sprawę. Nie bardzo lubił ideę natchnienia, która ma pewien związek z pojęciem wcześniejszej pustki. Wydawało mu się jednak, że „moc pustki” wypadało pochwalić: „Nieraz słyszałem, jak Mallarmé rozprawiał o mocy białej kartki – mocy sprawczej – siadamy przed pustym papierem. I coś się pisze, coś się robi – etc.”9 Istnieje zatem „tworzenie przez pustkę”. Uściślijmy: „Istnieje pewna  p u s t k a,  która domaga się – wzywa – owa  p u s t k a  może być mniej lub bardziej określona – może to być jakiś rytm – jakiś zarys kształtu – pytanie – stan – czas, jaki mam przed sobą, przedmiot, biała kartka, powierzchnia ściany, obszar albo miejsce”10. Forma, ornament powstaną tylko w wyniku wytrwałego kontaktu z pustką. Będzie można wtedy oddać hołd „pustce jako pozytywnemu przeżyciu”, jako „czarnej i żyznej glebie, na której nowa idea może jak najlepiej zakiełkować i rozkwitnąć”11. Macza w tym palce Mefistofeles.

W drugiej części Fausta Goethego, przed udaniem się do królestwa Matek, Faust usprawiedliwia się przed Mefistofelesem: „Któż, jak nie ja, po świecie kluczył, / Pustki się ucząc pustki uczył? – / A jak co wie, rozsądniej o czym powie, / Sprzeciwem tym głośniejszym wzburzy mrowie”12. Doświadczenie było rozczarowujące. Co robić? Pogłębić pustkę. Faust oświadcza księciu ciemności: „Z twojej nicości wszechświat się wywiedzie”13. U Emila Ciorana, moralisty, znajdujemy echo tych słów, lecz nie dlatego, że pamięta on Goethego czy Valéry’ego, ale dlatego, że niejednokrotnie myśli tymi samymi kategoriami: „Odkryć, że nic nie ma trwałej podstawy, i nie skończyć z sobą – coś takiego może wydawać się niekonsekwencją. Ale nią nie jest; posunięte do skrajności postrzeganie pustki pokrywa się z dostrzeganiem całości, z wniknięciem w całość”14.

Osobliwe działanie pustki! Rozgadaliśmy się na jej temat aż za bardzo. Nie mogłem tego wszystkiego nie przypomnieć. Nadmiar cytatów jest jej odwróconym wyobrażeniem.

W ścisłej filozofii pustka jest pojęciem niebezpiecznym. Wraz ze swym przeciwieństwem wywołuje niekończące się wahanie. Przypomnijmy, że owo wahanie znajduje się już w rdzeniu czasownika vacare: znaczy on „być pustym” i mieć czas na wykonanie określonej czynności. W wyskokach naszej wyobraźni, w zależności od tego, czy podążaliśmy drogą negacji, czy afirmacji, czyniliśmy z Boga równocześnie – albo na przemian – wielką Pustkę i wielkiego Twórcę.

1 Przełożyła Marianna Zajączkowska–Abrahamowicz, w: Charles Baudelaire, Kwiaty zła, WL, Kraków 1990, s. 147.

2 Montaigne, Próby, op. cit., ks. II, rozdz. XII.

3 Ibidem, ks. I, rozdz. VIII.

4 Ibidem, ks. II, rozdz. VIII.

5 Blaise Pascal, Myśli, przełożył Tadeusz Żeleński (Boy), PAX, Warszawa 1977, s. 99.

6 Przełożył Tadeusz Żeleński (Boy).

7 Jean-Jacques Rousseau, Troisième Lettre à M. de Malesherbes, Œuvres complètes, Gallimard, „Pléiade”, Paris 1959, t. I, s. 140–141.

8 Paul Valéry, Cahiers, édition typographique, Gallimard, Paris 1990, t. III.

9 Paul Valéry, Cahiers, wyd. Judith Robinson, Gallimard, „Pléiade”, Paris 1974, t. II, s. 1035.

10 Ibidem, s. 1018.

11 Ibidem, s. 1296.

12 Johann Wolfgang Goethe, Faust. Tragedia, przełożył Adam Pomorski, Świat Książki, Warszawa 1999, s. 269.

13 Ibidem, s. 270.

14 Emil Cioran, Niewyzwolony, w: idem, Zły demiurg, przełożył Ireneusz Kania, Oficyna Literacka, Kraków 1995, s. 76.

Starobinski Atrament melancholii 

Kuszący mizoginizm?

"Ostatnie polowanie antykwaryczne zakończyło się egzotyczną zdobyczą w postaci zbiorku japońskiej aforystyki. Smakowite intelektualne sushi, w którym uwagę przykuwają pikantne antyfeministyczne nigiri, którymi chętnie podzielę się z wszystkimi czytelnikami.

Wschód jest niewątpliwie pociągający dla człowieka Zachodu, o ile ten nie pozwolił się jeszcze ostatecznie opanować racjonalistycznej zarazie. Odmienność wschodniego spojrzenia wynika – jeśli wolno mi wyartykułować swój profański pogląd – z odmienności przyjętej perspektywy. O ile postrzeganie rzeczywistości przez Europejczyka, dzięki klasycznym i chrześcijańskim korzeniom, opiera się na fundamencie miłości, której pochodnymi są chęć poznania i zrozumienia, to dla człowieka Wschodu obserwacja jest polem konfrontacji, mającym na celu pokonanie i podporządkowanie. Nic lepiej nie ukazuje tej różnicy niż stosunek do kobiety, w którym łatwo dostrzec można maai – samurajski dystans szermierczy – odległość miecza potrzebną do wykonania śmiertelnego ataku.

Dla tradycyjnego człowieka Zachodu kobieta jest poprzez akt Boskiej kreacji istotą podległą, słabszą, godną opieki i troskliwości. Pozostawiona sama sobie, stanowi element chaosu, nieokiełzanych namiętności a nawet destrukcji, którą widzimy w twarzy dzisiejszej wyemancypowanej i feministycznej Kali. Dla człowieka Wschodu natomiast stanowi ucieleśnienie zła. Japoński poeta i dramaturg Akutagawa Ryūnosuke przestrzegał przed tym „złem” w aforyzmie: „Za wszelką cenę strzeż się kobiet – nakazuje Rozum. W żadnym razie nie unikaj kobiet – woła Instynkt. Kobieta jest dla nas, mężczyzn, życiem samym. Jest, jednym słowem, źródłem i początkiem wszelkiego zła!” Postrzeganie kobiety na Wschodzie degraduje ją do poziomu znanego w Europie dopiero od czasów tzw. reformacji, a zwycięskiego na salonach porewolucyjnej burżuazji. Jednak o ile dla Lutra i jego niektórych następców pozostawała ona dalej istotą obdarzoną duszą tak jak mężczyzna, dla człowieka Wschodu nie jest to już, z różnych zresztą powodów, tak oczywiste. Dla człowieka Wschodu zdaje się, że jest ona godną odrzucenia już przez sam fakt przekazywania życia, skazującego na ziemskie cierpienie, czy też wiążącego ducha w materialnym więzieniu. Należy w takim razie złamać ją, okiełznać jej zwierzęcą naturę i wytresować, aby stępić zło rozsiewane dokoła i cieszyć się nią zapominając o ziemskim bólu.  Analizując w powierzchowny sposób różnicę pomiędzy postrzeganiem kobiety w Europie i Azji, japoński reakcjonista (w sferze wartości, nie poezji!) Hagiwara Sakutarō pisał: „Średniowieczni rycerze traktując kobietę jak muzyczny akord, nieuchwytny i niedostępny, kładli miecz między dwa posłania. Są zatem dwa sposoby: karmić się samym zapachem, jak oni, albo też, jak my wszyscy, umiejętnie oswoić kobietę zmysłową tresurą i cieszyć się nią jak pięknym domowym zwierzęciem. Wybierając pierwszy sposób służyć będziemy wiecznie i z tęsknotą swej bogini, a dolatująca z dala woń skóry i pudru uczyni nas szczęśliwymi jak w marzeniu. W drugim wypadku też będziemy szczęśliwi, bo to my jesteśmy ludźmi, nie one – uroczy żywy inwentarz. Przecież żaden człowiek nie gniewa się na swego pieska-ulubieńca za jego psoty, nierozum i niewiedzę, za egoizm, małoduszność czy zazdrość. Zresztą im bardziej piesek jest pieskiem, tym milszy się nam wydaje i bardziej pełen uroku. Oto dwa sposoby postępowania: umieścić bóstwo na wysokości, pod niebem, lub pieska pod łóżkiem. Unikać trzeba rozwiązań pośrednich i nigdy nie kochać kobiety jak człowieka, tylko jak piękne zwierzę albo bóstwo. Traktowanie kobiet jako ludzi nie będzie wobec nich serdeczne ani rycerskie i staną się one tylko nieznośne, nie do wytrzymania. Zresztą i my pozbawiamy się szczęścia, które nam naturalną koleją rzeczy daje miłość”. Charakterystyczne dla tradycji japońskiej postrzeganie kobiety różni się od europejskiego jeszcze w jednej kwestii, a mianowicie kondycji płci. Pod skorupą męskiej dominacji na Dalekim Wschodzie kryje się strach przed kobietą, tak obecny w twórczości Mishimy. Starach przed kobietą, istotą postrzeganą jako stworzenie prymitywne, nieskomplikowane, działające instynktownie, zwierzęce, a przez to silniejsze od mężczyzny. Sakutarō nazwał kobietę „aparatem opartym na prostych, pierwotnych zasadach”, a „przez to silnym”, porównywalnym z nieskomplikowanym, tanim zegarkiem, działającym bezawaryjnie ze względu na fakt, że nie ma w nim co się zepsuć. Zwierzęcość kobiety zdaniem japońskiego reakcjonisty daje jej niezniszczalność i jest pierwotną tęsknotą tkwiącą w niej pomimo wieków męskiej tresury. Paradoksalnie, mężczyzna musi się strzec kobiety ponieważ jest od niej słabszy, bardziej delikatny i wrażliwy. Kobieta dla mężczyzny jest więzieniem i śmiercią jeśli nie zdoła jej opanować.

Cytowany już Sakutarō pisał: „Kobieta zawsze z przyjemnością myśli o obnażaniu się. Marzy, żeby w ten sposób odzyskać naturalne piękno pantery i wolność dzikiego zwierzęcia. Idąc za pradawnym instynktem tęskni za powrotem do lasu, gdzie żyje bratnie stado”. Zapewne istnieją wielorakie przyczyny tego intrygującego stanu rzeczy, będącego zajmującą tematyką dla licznych kaznodziejów i moralistów, poetów i pisarzy, czy różnych szkół psychologicznych. Jedno jest pewne, istnieje zasadnicza różnica w cywilizacyjnym postrzeganiu relacji płci pomiędzy Wschodem a Zachodem. Kobieta wbrew powszechnemu mniemaniu dzisiejszych ignorantów była traktowana w Europie już u zarania dziejów z  szacunkiem, jako uświęcona towarzyszka mężczyzny. Wśród Celtów królowała, u Germanów wojowała wraz z mężczyznami, u Spartan i Rzymian pomimo podległości władzy mężczyzny posiadała przywileje prawne i kulturowe. Paradoksalnie najniższy status posiadała w ateńskiej demokracji – hołubionej tylko przez tych, którzy nic o niej nie wiedzą – przyznającej jej „prawa” znane dzisiaj z krajów opartych na przepisach szariatu.

Zrzucając odzienie dla mężczyzny, kobieta daruje swemu wybrańcowi światło będące odbiciem jego solarnej natury. Może być one mdłe i brudne lub jasne i czyste, zależnie od jasności tkwiącej w duszy mężczyzny. Każda kobieta jest księżycem odbijającym światło swego słońca.  

27 września 2008

RyM

Tekst pierwotnie publikowany w nr  8/ 2009 „Templum Novum”.

Fragmenty: Aforyzmy japońskie. Wybór: B. i K. Yonekawa. Tłum. Blanka Yonekawa. Warszawa 1983."

Źródło →

Komunikacja przy pomocy pisma obrazkowego