poniedziałek, 18 maja 2026

Dobrowolne zawieszenie niewiary?

 [dzieci] „są zdolne do literackiej wiary [literary belief] pod warunkiem, że narrator jest dość dobry, by ją sprowokować. Ten stan umysłu zwykło się nazywać dobrowolnym zawieszeniem niewiary [willing suspension of disbelief]. Moim zdaniem nie jest to poprawny opis tego, co się rzeczywiście dzieje. Nadawca opowieści okazuje się owocnym twórcą wtórnego świata, w który może wniknąć umysł odbiorcy, a wszystko, o czym mówi, jest »prawdziwe« w ramach tego świata. A więc wierzysz, dopóki pozostajesz »wewnątrz« opowieści. Kiedy pojawia się niewiara, czar pryska: magia czy raczej sztuka zawiodła. Jesteś z powrotem w pierwotnym świecie i spoglądasz z dystansu na ów karłowaty, poroniony wtórny świat. [...] zawieszenie niewiary może więc być równoznaczne ze zmęczonym, nie uporządkowanym bądź sentymentalnym stanem umysłu, zatem łączy się raczej z »dorosłością«. Myślę, że jest to istotnie stan umysłu wielu dorosłych w obliczu baśni”. Dopiero zaczarowanie [Enchantement], w rozwijanym tu dalej sensie, wzbudza i gwarantuje „wtórną wiarę”.


Tolkien
Drzewo i liść 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Uwaga: tylko uczestnik tego bloga może przesyłać komentarze.