Gdybyż nie pisał wierszy!

Przyszedł do mnie Jan Berent, brat Wacława, staruszek trochę gadatliwy i dziwaczny, pół aktora, pół Towiańskiego. Wysypał przede mną różne swoje zdjęcia w różnych pozach i upozowanymi minami. Nie wiem, po co właściwie przyszedł.

Zaczął mówić o filmie o Mickiewiczu, który ma rzekomo robić Rene Clair razem z naszymi filmowcami. Zaczął mi czytać coś w rodzaju scenariusza z urywkami wierszowanymi. O ileż więcej miałbym do niego zaufania, gdyby nie te straszne wiersze. Jeszcze żyją tacy ludzie polscy — pięknej, szlachetnej formacji duchowej, ale jest w nich jakiś rys skażenia i pretensjonalności młodopolskiej. Wymawiają słowo „znicz", tak jak inni „chleb", bzdurzą językiem na wpółtowiańskim, zapowiadają zjawieniem się swym więcej, niż dać mogą.

Tak było i z tym bratem Berenta. W końcu: staruszek, może miły nawet, srogo doświadczony przez losy kraju. Poczułem do niego sympatię. Gdybyż nie pisał wierszy!

Mieczysław Jastrun, Dziennik: 1955-1981, red. Maria Rydlowa, Wydawnictwo Literackie 2002, s. 83.

Medytacja

Nie jestem tym, za kogo mnie podają, jestem
Kimś, kto przystanął w ulicy przejęty drzewa szelestem,
Kimś, kto wzruszony słucha klaskania kół po bruku
Nade dniem, kto budzi się w nocy i podpatruje trwanie
Przedmiotów, co wyzbyły się wagi, lecz nie są w stanie
Ruszyć z miejsca, gdyż boją się własnego stuku…
Dlatego stąpam cicho, by ich nie obudzić -
A jednak mówię tylko to, co jest wśród ludzi,
To, czym żyją, nie zawsze wiedząc, z czego żyją.
Jestem tylko z tego czasu,
Chcę poznać ręce, które ludzki los mój szyją,
Nożyce, które go przetną jak kawał atlasu.

Mieczysław Jastrun

Oczekiwanie

Oczekujemy cudu
ale skazani na pobyt w ciasnych celach
nie mogąc wyjść z okręgu swego życia
szukający ocalenia w odkryciach i wynalazkach
skazani na pierwsze kroki i loty w zasięgu księżyca
nie widzący twarzy ludzkich w tłumie
łudząc się że jesteśmy we wszechobecności Boga
którego niewidzialność nie zmienia się ani na jotę
poszukujący śladu możliwych inwazji z innych planet
umieszczający się przed potopami i najazdem lodowych gór
nie uwierzyliby nawet dotykając żywej materii
z innej galaktyki z innymi prawami ciążenia
Ten świat nie jest stworzony dla dociekających
Tajemnicy Powtarzające się stworzenia i zagłady
Wrą ogniem w głębi i przenoszą góry

Humanitas – deptane słowo krwawiąca nadzieja
Cokolwiek tworzysz obraca się przeciw tobie
Burzliwe wody zaleją winnice krew wybuchnie
z gardła obsuwającej się przyszłości
Człowiek nie pozostawi ziemi dla człowieka.

Mieczysław Jastrun

Spotkanie w czasie

Nie opuściła mnie ciemna zgryzota.
Słowa nie leczą zbyt bolesnej rany,
Rzeczom tak obcy, wśród ludzi zbłąkany
Ciemność swą rzeźbię westchnieniem ze złota.

Raz tylko jeden spotkałem się z tobą,
W tobie, najsmutniej niedostępny z cieni.
I tak jak chłopiec złożony chorobą,
Przez okno patrzę na ogród zieleni.

Tam szumią drzewa! Tam ciepła muzyka
Świerszczy i trzepot czerwonych motyli,
Raz tylko jeden w życiu się spotyka
Ciche spojrzenie odchodzącej chwili.

By potem zawsze odchodzić - w drewnianej
Obojętności wszystkiego, za wszystkie
Przedmioty cierpieć i czuć, jak za bliskie
Drzew ściętych nagle ukazane rany.

Może pomogłoby objęcie drzewa,
Jodły pachnącej, zielonej topoli,

Może w obłoku osiki, gdy śpiewa
Lśniącym szelestem, jest to, co mnie boli.

Trudno jest nazwać cierpienie, któż zgadnie
Za co, dlaczego cierpimy wśród nocy
Ciemnych i ciężkich i pustych, w niemocy,
Jak odchłań nieba, w którą nikt nie wpadnie.

Jak chory, który poczuł powiew zdrowia
Ale nie wyznał bolesnej przyczyny
Jestem. Za oknem w szeleście listowia
Dojrzewa pierwsza czerwień jarzębiny.

Muzyki serca mego - samotności
Nie nazwę do dna, nie wytłumaczę,
Ja, ściana wątła, za którą wieczności
Wiatr czarny płacze.

Mieczysław Jastrun